Dokładne zrozumienie obu tych pojęć jest dla każdego Pacjenta, albo jak mówi Kasia Przepiórka, dla każdego „zwykłego zjadacza Ibupromu” bardzo ważne.

Dlaczego? Ano dlatego, że jeśli wiesz o co z tymi nazwami chodzi, to możesz zaoszczędzić sporo pieniędzy w aptece, a co ważniejsze uniknąć działań niepożądanych związanych z przedawkowaniem leków.

Niejednokrotnie byłem świadkiem w aptece takich oto zakupów:

„Poproszę Nurofen i Ibuprom, potrzebuję oba leki, bo mam strasznie silny ból głowy”
„Poproszę Panadol i Apap, to połączenie najlepiej zbija mojemu mężowi gorączkę”

Albo…

„Mam bardzo silny ból zęba proszę niech mi Pani Magister zaproponuje jakiś lek.”
I tutaj zaczyna się tytułowe żonglowanie: Apap, Panadol, Ibum, Nurofen, Mig 400, Ibuprom itd…

W związku z powyższym postanowiłem wznieść kaganek oświaty, tak aby żaden Czytelnik ani Czytelniczka meduzo.pl nigdy nie znalazła się w podobnych „tarapatach”.

O co chodzi?

Sprawa jest prosta…

Każdy lek ma nazwę międzynarodową, która jest podstawową nazwą leku i związana jest z jego budową chemiczną np: ibuprofen, paracetamol, omeprazol, kwas acetylosalicylowy, ramipryl, azitromycyna itd.

Lek wprowadzony do obrotu, dostępny w aptece czy np. w kiosku Ruchu posiada ponadto nazwę handlową. Nazwa handlowa, to nazwa leku nadana przez firmę, która go produkuje. Nazwa handlowa zwykle jest elementem całego planu marketingowego firmy farmaceutycznej i jest tak dobrana, by albo lekarz albo pacjent w jakiś sposób ją skojarzył i zapamiętał, a w efekcie sięgał po dany lek jak najczęściej.

Za przykład posłużę się wspomnianym ibuprofenem (działania przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwgorączkowe).

Ibuprofen to nazwa międzynarodowa, obowiązująca na całym świecie. Na polskim rynku dostępnych jest kilkanaście preparatów zawierających w jednej tabletce, czy kapsułce 200 mg ibuprofenu.

Wiele firm farmaceutycznych postanowiło wyprodukować swój ibuprofen. (Na lekach przeciwbólowych świetnie się zarabia. Zwłaszcza w Polsce jest to złoty biznes).

Czym różnią się te ibuprofeny?

Leki te różnią się głównie: opakowaniem, nazwą handlową i ceną. Ponadto mogą występować w różnych postaciach (tabletka, tabletka powlekana, kapsułka), które to mogą mieć wpływ na działanie leku.

Jak wygląda to w praktyce posłużę się przykładami z doz.pl, czyli apteki internetowej ogólnopolskiej sieci aptek Dbam o Zdrowie.

Naszą przygodę zaczniemy od jednego z tańszych ibuprofenów: Aprofenu

Kolejnym ibuprofenem będzie Kasiowy: Ibuprom

Ibuprofen 200 mg 10 tabletek można dostać w tej samej aptece jeszcze drożej: Iburion

Ale to nic. Bo jest jeszcze Nurofen, którego 6 tabletek ma najlepszą cenę.

Na koniec tej krótkiej prezentacji zdradzę Ci pewien sekret. Jeśli poprosisz lekarza o przepisanie recepty na ibuprofen 200 mg to… Dostaniesz 60 tabletek ibuprofenu 200mg za 3,20 zł. !!!

***

Co z tego wynika? Czy znaczy to, że najbardziej opłaca się kupować Ibuprofen na receptę, a należy unikać drogiego Nurofenu?

Jeśli ktoś z jakiegoś powodu potrzebuje większą ilość ibuprofenu i w kieszeni ma jedynie 3,20 to faktycznie ibuprofen na receptę będzie dla tej osoby najlepszym rozwiązaniem, ale…

Jeśli ktoś skarży się na „kłopoty żołądkowe”, to dla takiej osoby lepszym rozwiązaniem będzie ibuprofen w tabletce powlekanej czy kapsułce.

***

Powyższy tekst miał za zadanie zasygnalizować Ci dwie sprawy:

Po pierwsze: leki posiadają swoje nazwy międzynarodowe i nazwy handlowe.

Po drugie: różnie wyglądające, kolorowe opakowania leków z reklam często zawierają w środku tą samą substancję. Nie ma potrzeby kupować jednocześnie Ibupromu i Nurofenu, bo w środku jest ta sama substancja czynna. Stosując oba te leki  można łatwo  przedawkować ibuprofen!!!

Mam nadzieję, że pojęcia: nazwa międzynarodowa oraz nazwa handlowa leku nie są już dla Ciebie „groźne”. Życzę bardziej świadomych zakupów w aptece.

Pozdrawiam zdrowo!
Konrad Kokurewicz

p.s. podziel się proszę tą wiedza ze swoją rodziną i znajomymi, podaj dalej linka do tego wpisu np. przez gadugadu, czy przez facebooka.

Definicja

Trzydniówka (gorączka trzydniowa, exanthema subitum, roseola infantum) jest łagodnie przebiegająca choroba infekcyjną.

Najczęściej chorują dzieci od 6 miesiąca do drugiego roku życia. Sporadycznie może zachorować osoba dorosła.

Gorączka trzydniowa występuje powszechnie, o każdej porze roku. Większość dzieci przechoruje ją przed wiekiem przedszkolnym (do 5 roku życia 95% dzieci przebyło zakażenie)

Synonimy: gorączka trzydniowa, trzydniówka, rumień nagły.

Finland: Vauvarokko „baby measles” (Finnish)
Greece: Αιφνίδιο εξάνθημα (sudden rash) (Greek)
Iceland: Mislingabróðir „Measles’ brother” (Icelandic)
Italy: Sesta malattia „Sixth disease” (Italian)
Norway: Fjerde barnesykdom „Fourth disease” (Norwegian)[7]
Philippines: Tigdas Hangin (Tagalog)
Singapore/Malaysia: Jia3 Ma2 假麻 „False Measles” (Chinese)
Turkey: Altıncı hastalık „Sixth disease” (Turkish)
Vietnam: sốt phát ban „Baby rash” (Vietnamese)

Objawy

Przebieg typowy: kilka dni wysokiej gorączki, spadek temperatury ciała i pojawienie się wysypki.

Nierzadko trzydniówka może przebiegać subklinicznie (czyli bezobjawowo, bez gorączki, bez wysypki, bez śladu choroby).

Gorączka

Pojawia się nagle i jest wysoka, nawet do 40`C. Najczęściej utrzymuje się od 2 do 4 dni, w rzadkich przypadkach może trwać tydzień.

Wysypka (rumień nagły)

Początkowo pojawia się na tułowiu (brzuch, klatka piersiowa, plecy). Następnie może rozprzestrzeniać się na kończyny oraz szyję i twarz (rzadko). Utrzymuje się od kilku godzin do kilku dni (zwykle 1-2 dni). Nie swędzi.

Drobne różowe lub bladoróżowe plamki, sporadycznie grudki. Wokół wykwitów mogą występować białe obwódki.

Objawy towarzyszące: zmęczenie, brak apetytu, złe samopoczucie dziecka, gardło lekko zaczerwienione (z charakterystycznymi dla trzydniówki grudkami Nagayamy), umiarkowanie powiększone węzły chłonne (szyjne i potyliczne)

Tutaj znajdziesz zdjęcia wysypki w przebiegu trzydniówki.

Przyczyny

Wirusy opryszczki typu 6 i 7 (HHV6, HHV7).

Źródło zakażenia: człowiek.

Drogi zakażenia: kontakt bezpośredni (zazwyczaj ślina członka rodziny np. na kubku z piciem).

Okres inkubacji: tydzień, dwa.

Powikłania

Drgawki gorączkowe

Zakażenie wirusami HHV6 i HHV7 jest przyczyną występowania 1/3 drgawek gorączkowych u dzieci do drugiego roku życia.

Drgawki gorączkowe pojawiają się podczas nagłego wzrostu temperatury. Zwykle wzbudzają w rodzicach przerażenie, gdyż mogą objawiać się utratą przytomności, drżeniem ramion, nóg i głowy.

Równocześnie może nastąpić bezwolne oddanie moczu i/lub stolca.  Jak należy postępować w przypadku drgawek gorączkowych? Możesz przeczytać tutaj.

Zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych

Występuje bardzo rzadko.

Co możesz zrobić samemu?

Zapewnij dziecku ciszę i spokój. Niech odpoczywa w łóżku (szczególnie w czasie gorączki!).

Zapobiegaj odwodnieniu i podawaj płyny, dużo płynów: woda, woda z imbirem, woda z cytryną, płyny z elektrolitami np. Orsalit, Floridral, etc.

Nie dawaj płynów gazowanych i słodzonych napojów (mogą powodować dodatkowe utrudnienia: zagazowanie,  kolka jelitowa).

Zwalczaj gorączkę lekami przeciwgorączkowymi: paracetamolem i/lub ibuprofenem.

Nigdy nie podawaj dziecku kwasu acetylosalicylowego (Aspiryna, Polopiryna, Scorbolamid)!!!

Podanie popularnej aspiryny może doprowadzić do niewydolności wątroby przebiegającej z uszkodzeniem mózgu i zgonem włącznie!!!

Przemywaj dziecko gąbką namoczoną w ciepłej wodzie. Unikaj zimnej wody i lodu. Mogą wywołać niepotrzebne ddrrreeszzzcze.

Kiedy wezwać lekarza?

Temperatura >39,5`C lub gorączka źle odpowiada na paracetamol i ibuprofen

Drgawki gorączkowe

Gorączka i/lub wysypka nie znikają w ciągu 5 dni

Pogorszenie stanu ogólnego dziecka

Co może zrobić lekarz?

Zebrać wywiad i zbadać dziecko.

Zlecić badania laboratoryjne: OB, CRP, morfologia, przeciwciała klasy IgM. Zwykle w przebiegu trzydniówki badań tych się nie wykonuje. Lekarz może je zlecić w cięższych przypadkach lub gdy ma wątpliwości do do rozpoznania.

Lekarz też człowiek i może się pomylić…

Częstym błędem jest szybkie, „profilaktyczne” przepisanie gorączkującemu dziecku antybiotyku. Dziecko przyjmuje kilka dawek leku i pojawia się wysypka. Wysypka ta może być mylnie rozpoznana jako reakcja alergiczna na antybiotyk.

Różnicowanie

Choroby zakaźne przebiegające z wysypką: płonica, różyczka, odra.

Inne przyczyny gorączki.

Polekowe reakcje alergiczne objawiające się zmianami skórnymi.

Uwagi na koniec

Osoby z obniżoną odpornością (po przeszczepie szpiku czy nerki) powinny unikać kontaktu z gorączkującymi dziećmi.

Trzydniówką można zarazić się od dziecka, które nie miało wysypki.

Noworodki zwykle na trzydniówkę nie chorują. Dzieje się tak, ponieważ mają przeciwciała ochronne, które nabyły w życiu płodowym. Przeciwciała te zanikają u dzieci nieco starszych (zwykle około 6 m.ż.) i dlatego na trzydniówkę chorują najczęściej dzieci w wieku od 6 m.ż do 15 m.ż.

Rozpoznanie trzydniówki może być trudne. Pierwsze objawy są bardzo podobne do wielu innych chorób wieku dziecięcego. Jeśli dziecko ma gorączkę i nie jest to: przeziębienie, zapalenie ucha, angina lub inna często występująca przypadłość, to lekarz może zalecić Ci podawanie leków przeciwgorączkowych i czekanie na pojawienie się wysypki.

Po przebyciu trzydniówki większość dzieci w ciągu tygodnia (od czasu ustąpienie gorączki) powraca do formy sprzed choroby.

Na wypadek wysokiej gorączki zastosuj u dziecka paracetamol lub ibuprofen. Nigdy nie stosuj kwasu acetylosalicylowego i metamizolu (Pyralginy)!!!

Nie ma specjalistycznego leczenia. W bardzo ciężkich przypadkach, u osób z obniżoną odpornością rozważa się podanie gancyklowiru (silnego leku przeciwwirusowego).

Trzydniówka to choroba wywołana przez wirusa. Antybiotyki na wirusy nie działają. Więcej o tym możesz przeczytać w darmowym ebooku o przeziębieniu.

Na trzydniówkę nie ma szczepionki. To, co możesz zrobić dla swojego dziecka, to nie narażać go na kontakt z chorym, gorączkującym dzieckiem.

Jeśli Twoje dziecko jest chore nie pozwól by odwiedzały je inne dzieci. Ryzyko zakażenia znacznie spada, gdy dziecko przestaje gorączkować i pojawia się wysypka.

Z racji na to, że trzydniówka może być wywołana przez dwa różne wirusy (HHV6 i HHV7) choroba ta może zdarzyć się dwukrotnie.

***

Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci temat gorączki trzydniowej.

Pozdrawiam zdrowo!
Konrad Kokurewicz

W Polsce znany składnik mieszanki curry. Stosowana w przemyśle spożywczym jako barwnik: masła, sałatek, ryżu i pizzy.

Sprzedawana w postaci proszku i korzenia (kurkuma w wielu języka znaczy „żółty korzeń”).

Chętnie dodawana do sosów i dań z ryżu, w celu nadania potrawom żółtego koloru oraz dla ułatwienia ich strawienia.

Smak kurkumy jest gorzki, zbliżony nieco do smaku musztardy i chrzanu. Staje się mocniejszy podczas gotowania.

Kurkuma używana  jest jako tańszy zamiennik szafranu (ma odmienne walory smakowe, ale podobnie jak szafran nadaje potrawom żółty kolor).

Kurkuma zawiera kurkuminę, wykazującą właściwości lecznicze.

Zastosowanie w medycynie

W medycynie hinduskiej stosowana od pokoleń jako środek przyspieszający gojenie się ran i łagodzący dolegliwości żołądkowe.

Kurkuma używana jest w stanach zapalnych gardła (płukanie gardła), w  zapaleniu oskrzeli i w cukrzycy.

Trwają badania nad użytecznością kurkumy jako środka wspomagającego leczenie: nowotworów, choroby Alzheimera, reumatyzmu i mukowiscydozy.

Wykazuje działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i przeciwnowotworowe (w niektórych typach raków).

Efektywna jest w leczeniu dyspepsji, wrzodów żołądka i zespołu jelita drażliwego (zastosowana w małych dawkach).

Obniża poziom cholesterolu. Może hamować tworzenie zakrzepów w naczyniach.

Wykazuje działanie ochronne na wątrobę oraz hamuje produkcję kamieni żółciowych.

Kurkuma znacznie spowalnia gromadzenie beta-amyloidu, substancji odpowiedzialnej za rozwój choroby Alzheimera.

Właściwości lecznicze kurkumy wynikają ze zdolności kurkuminy do wbudowywania się w błony komórkowe i stabilizowania ich struktury. Wzmocnione w ten sposób komórki stają się mniej podatne na infekcje oraz transformację nowotworową.

Tumerin

Pacjentom z dolegliwościami stawowymi chętnie polecam suplement diety na bazie imbiru i kurkumy: Tumerin szwedzkiej firmy Naturell.

Uwaga! Tabletki Tumerin bardzo mocno pieką w język. Dlatego najlepiej jest je przyjmować po posiłku.

Po połknięciu popij tabletkę szklanką wody. Jeśli tego nie zrobisz, to możesz czuć jak tabletka będzie wędrować przez żołądek i jelita.

Podsumowanie

Gorąco zachęcam Cię do wypróbowania kurkumy na sobie i na Twoich bliskich.

Jak będziesz w markecie, na stoisku z ziołami rozejrzyj się za sproszkowaną kurkumą.

Testuj kurkumę w kuchni. Dodawaj ją do ryżu, do makaronów, do sosów, kanapek i sałatek. Kurkuma ożywi sporządzane przez Ciebie potrawy, nada im nowe walory smakowe i jakby przy okazji korzystnie wpłynie na Twoje zdrowie.

Pozdrawiam zdrowo!
Konrad Kokurewicz

Czy wiesz, że kurkuma wchodzi w skład Meduzo Bomby 2, czyli mojej „tajemnej mikstury” służącej do skutecznej walki z przeziębieniem?

O Meduzo Bombie 2 możesz przeczytać w darmowym ebooku o przeziębieniu dostępnym tutaj.

Jeśli Twoja babcia ma wszczepioną sztuczną zastawkę serca, lub ktoś z rodziny ma np. migotanie przedsionków, to bardzo prawdopodobne, że każdego miesiąca lekarz zleca mu oznaczanie PT/INR, żeby sprawdzić czy „krew jest za rzadka, czy za gęsta.”

Jeśli obiło Ci się o uszy, że ktoś narzeka, że co miesiąc musi chodzić na pobieranie krwi w celu oznaczenia PT/INR, to spraw przyjemność tej osobie i wydrukuj dla niej ten artykuł.

Interpretacja wyniku badania czasu protrombinowego i wyliczanego na jego podstawie wskaźnika INR może przyprawiać o ból głowy. Długotrwałe monitorowanie wskaźnika INR wymaga dużo cierpliwości zarówno ze strony Pacjenta jak i lekarza. O co w tym wszystkim chodzi?

Czas protrombinowy (PT) pozwala ocenić jak szybko krzepnie krew. Badanie polega na pobraniu próbki krwi z żyły łokciowej (najczęściej).

Protrombina jest białkiem produkowanym przez wątrobę. Główną funkcją protrombiny jest ułatwianie krzepnięcia krwi.

Podczas krzepnięcia (np. kiedy skaleczysz się w palec) protrombina zmienia się w trombinę. Czas protrombinowy, to czas w jakim zachodzi zmiana protrombiny w trombinę, lub upraszczając, to czas w jakim z krwi robi się skrzep.

Wskazania

Jak już wcześniej napisałem, najczęstszym wskazaniem do oznaczania PT/INR jest monitorowanie skuteczności działania leków przeciwkrzepliwych (zapobiegających powstawaniu zakrzepów w organizmie).

Innymi częstymi wskazaniami są:

- ocena zdolności krwi do krzepnięcia (w przypadku podejrzeń o nieprawidłowe działanie układu krzepnięcia)
- ocena funkcji wątroby (podejrzewając problem związany z wątrobą zleca się dodatkowo inne próby wątrobowe np. AlAt, AspAt)
- przed zabiegiem operacyjnym (np. usunięcie zęba, wstawienie endoprotezy stawu biodrowego) celem oszacowania ryzyka zakrzepicy i/lub krwawienia.

Jak wygląda badanie?

Czas protrombinowy bada się z próbki krwi pobranej z żyły łokciowej. Krew jest pobierana poprzez specjalną igłę wkłutą w światło żyły.

Osoba pobierająca krew może poprosić Cię o rozebranie się od pasa w górę lub o podwinięcie rękawa, żeby możliwe było pobranie krwi.

Na ramię zakłada się stazę (opaskę uciskową) i poleca Pacjentowi zaciskać pięść. Czynności te powodują, że do żyły napływa więcej krwi i łatwiej jest się w nią wkłuć. Po wkłuciu igły (wenflonu) odkręca się specjalną nakrętkę i „nakręca” na jej miejsce próbówkę do której spływa krew. Osobie wprawionej w pobieraniu krwi powyższe czynności zajmują kilka minut.

Tuż po po pobraniu krwi, powinieneś dostać kawałek gazy w celu przyłożenia na miejsce wkłucia. Miejsce wkłucia należy lekko przyciskać przez około minutę, aż ustanie krwawienie.

Pobrana krew zostaje wysłana do laboratorium na badanie. Jeśli laboratorium jest na miejscu, to wyniki powinny być dostępne w ciągu kilku godzin. Jeśli krew jest wysyłana gdzieś dalej, to oczekiwanie na wynik może potrwać do kilku dni.

Istnieje możliwość zbadania PT i INR na podstawie próbki krwi pobranej z opuszki palca (podobnie jak bada się stężenie cukru). Na chwilę obecną w Polsce badanie to wykonuje się niestety w niewielu miejscach (koszty).

Powikłania

Badanie czasu protrombinowego jest badaniem bezpiecznym. Po pobraniu krwi z żyły może powstać siniak w miejscu wkłucia igły. Podczas wkłuwania i wyciągania wenflonu może pojawić się niewielki ból lub uderzenie gorąca. Jeśli jesteś osobą wrażliwą na widok krwi, to najlepiej nie patrz na to, co dzieje się wokół Twojego ramienia. Możesz skierować głowę i wzrok w inną stronę i pomyśleć o czymś przyjemnym np. o Twoich najlepszych w życiu wakacjach.

Wyniki

Wyniki badania zwykle przedstawiane są na dwa sposoby.

Czas protrombinowy w sekundach

Jest to czas potrzebny by dana próbka krwi skrzepła in vitro (poza organizmem). W zależności od odczynnika i metody jaką zastosowano w laboratorium czas krzepnięcia może być różny. Prawidłowy wynik waha się  między 10 – 12 sekundami.

Wartości wyższe niż norma świadczą, że krew krzepnie dłużej niż zwykle. Wartości niższe oznaczają, że krew krzepnie szybciej niż powinna.

Czas protrombinowy jako INR (międzynarodowy współczynnik znormalizowany)

Pozwala na ocenę krzepliwości niezależnie od odczynnika i metody jaką zastosowano w laboratorium.

Norma INR dla osób zdrowych, nie leczonych lekami przeciwkrzepliwymi to 0,9 – 1,3
Osoby przyjmujące leki przeciwkrzepliwe norma zwykle: 2 – 3
Osoby z wysokim ryzykiem wystąpienia zakrzepicy norma:  2,5 – 3,5

Przyczyny wydłużonego czasu krzepnięcia. Podwyższony INR (krew krzepnie wolniej, większe ryzyko krwawienia)

- leki przeciwkrzepliwe: warfaryna, acenokumarol, heparyna, kwas acetylosalicylowy (aspiryna)
- statyny (atorwastatyna)
- niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, ketoprofen)
- leki na nadkwasotę
- chinidyna – lek stosowany w leczeniu malarii
- antybiotyki – niektóre
- allopurinol – lek stosowany w leczeniu dny moczanowej
- chemioterapia (leczenie nowotworów)

- niedobór witaminy K
- choroby wątroby
- białaczka
- mocznica
- niedokrwistość złośliwa

- anyż
- imbir
- miłorząb japoński (Ginkgo biloba)
- czosnek
- witamina E
- rumianek

Przyczyny skróconego czasu krzepnięcia. Obniżony INR (krew krzepnie szybciej, większe ryzyko zakrzepu)

- suplementy zawierające witaminę K  (preparaty witaminowe!)
- przyjmowanie estrogenów (doustne środki antykoncepcyjne, hormonalna terapia zastępcza)
- gryzeofulwina – lek przeciwgrzybiczy
- difenhydramina – lek przeciwhistaminowy

- trombofilia
- zapalenie żył, zakrzepica
- okres okołoporodowy

- spożywanie pokarmów bogatych w witaminę K: wątróbka, groch, brokuły, kalafior, szpinak, zielona herbata, kapusta włoska, rzepa, produkty zawierające soję
- koenzym Q10
- żeń-szeń

***

Jeśli zażywasz acenokumarol lub warfarynę powinieneś wystrzegać się pokarmów wpływających na podwyższenie lub obniżenie wskaźnika INR.

Stosowanie leków przeciwbólowych takich jak ibuprofen, diklofenak, ketoprofen, czy kwas acetylosalicylowy jest częstą przyczyną rozchwiania się wskaźnika INR.

Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci temat czasu protrombinowego oraz wskaźnika INR.

Pozdrawiam zdrowo!
Konrad Kokurewicz

Jeśli artykuł okazał się dla Ciebie przydatny dodaj proszę meduzo.pl do „Lubię to” na facebooku, niech dowie się o tym więcej osób.

W sytuacji takiej zwykle wiemy co nas zmęczyło: np. przygotowania do egzaminu, wykonanie złożonego projektu, przebyte przeziębienie, wielogodzinna podróż, nieprzespana noc itd.

Jeśli po tych wysiłkach zadbamy o regenerację organizmu (odpoczynek, uzupełnienie płynów, sen), to zmęczenie ustępuje jak za dotknięciem magicznej różdżki i problem zostaje rozwiązany.

Niestety czasami zdarza się, że osoba dba o siebie: wysypia się, odżywia prawidłowo, odpoczywa i mimo to zmęczenie nie ustępuje.  Jakie mogą być przyczyny takiego „dziwnego” zmęczenia? O czym należy myśleć?

Definicja

Zmęczenie cechuje uczucie ciężkości w kończynach, niemożność myślenia i poruszania się. Często jednocześnie występują bóle mięśni i stawów oraz nudności.

Termin „zmęczenie” stosowany jest zamiennie z określeniami takimi jak „znużenie”, „brak sił”, „apatia” i „wyczerpanie”.

Zmęczenie jest jednym z najczęściej obserwowanych objawów w praktyce lekarza rodzinnego. Blisko 1/3 zgłaszających się Pacjentów odczuwa skarży się na znaczne zmęczenie.

Gdy odczuwamy zmęczenie organizm informuje nas, że zostały zużyte jego rezerwy energetyczne i trzeba odpocząć. Zmęczenie jest reakcją fizjologiczną chroniącą nas przed dalszą, zbyt intensywą pracą.

Jeśli wraz ze zmęczniem współwystępują inne niepokojące objawy należy udać się do lekarza w celu wyjaśnienia sprawy.

Przyczyny

Zmęczenie może towarzyszyć większości schorzeń psychicznych i fizycznych.

U około 75% Pacjentów przyczyną zmęczenia jest niezdrowy styl życia oraz problemy natury psychicznej.Przyczynę medyczną stwierdza się u około 25% osób skarżących się na zmęczenie.

Rozpoznanie przyczyny (przyczyn) zmęczenie może być długotrwałe i trudne.

Niezdrowy styl życia

Pracoholizm i wypalenie

Brak aktywności fizycznej/siedzący tryb życia

Brak snu

Silny stres

Złe nawyki żywieniowe

Nadużywanie alkoholu

Nadużywanie kofeiny (kawa, coca-cola, napoje energetyzujące)

Nadmierny wysiłek fizyczny

Leki

Zmęczenie może stanowić objaw uboczny większości leków.

Antybiotyki

Leki przeciwdrgawkowe

Leki przeciwhistaminowe (leki przeciwalergiczne)

Leki przeciwkaszlowe

Złożone leki na przeziębienie (Coldrex, Gripex, Fervex, Theraflu)

Leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen, ketoprofen, diklofenak)

Leki hipotensyjne (obniżające ciśnienie tętnicze)

Leki obniżające tętno (puls) (betablokery)

Niektóre leki przeciwdepresyjne, leki przeciwlękowe

Kortykosteroidy

Hormony np. doustne środki antykoncepcyjne

Leki nasenne

Witaminy A i D (wczesny objaw zatrucia)

Problemy natury psychicznej

Depresja

Lęk i nerwica

Żałoba

Okres poporodowy

Okres pooperacyjny

Przejście na emeryturę

Rozwód

Utrata pracy

Narkomania

Lekomania

Choroby

Niedokrwistość (anemia)

Choroby tarczycy (nadczynność, niedoczynność)

Choroby układu oddechowego (przewlekłe zapalenie oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), rozedma)

Choroby układu nerwowo-mięśniowego (stwardnienie rozsiane, myasthenia gravis, choroba Parkinsona)

Choroby układu pokarmowego (choroby zapalne jelita grubego, zaburzenia wchłaniania)

Zakażenia: zapalenie wątroby, borelioza, mononukleoza, HIV/AIDS, zapalenie wsierdzia

Zespół zmęczenia po przebyciu zakażenia np. grypy, mononukleozy

Nadczynność przytarczyc

Choroby nadnerczy (choroba Cushinga, choroba Addisona)

Zaburzenia elektrolitowe np. hipokaliemia, hipomagnezemia

Zaburzenia snu (bezsenność, zespół obturacyjnego bezdechu sennego, zespół niespokojnych nóg, narkolepsja)

Cukrzyca typu I i II

Przewlekła niewydolność nerek

Choroby serca (niewydolność krążenia, zaburzenia rytmu serca, kardiomiopatie)

Ostra i przewlekła niewydolność wątroby

Otyłość

Ukryty nowotwór złośliwy

Fibromialgia

Menopauza

Zespół przewlekłego zmęczenia

Newytłumaczalne, nawracające zmęczenie, nie poprzedzone wysiłkiem i nie zmniejszające się po odpoczynku. Powoduje znacznego stopnia zmniejszenie aktywności zawodowej, towarzyskiej i osobistej.

Zespół przewlekłego zmęczenia stanowi zaledwie 10% wszystkich przypadków przewlekłego zmęczenia (zmęczenie przewlekłe – trwające ponad 6 miesięcy).

W zespole przewlekłego zmęczenia mogą występować następujące objawy: osłabienie pamięci, zaburzenia koncentracji, ból gardła, obolałe węzły chłonnne szyjne lub pachowe, bóle mięśni i stawów, ból głowy, sen niedający wypoczynku, powysiłkowe złe samopoczucie trwające ponad 24h.

Ciąża

Diagnostyka

Wstępną diagnostyką przyczyny zmęczenia zajmują się lekarze rodzinni. Odpowiedź na pytanie co powoduje zmęczenie często bywa bardzo trudna.

Kluczową sprawą, aby problem mógł zostać rozwiązany jest wyłapanie współistniejących ze zmęczeniem objawów i zlecenie odpowiednich badań przez lekarza.

Różnicowanie

Zmęczenie jest objawem, który może zostać pomylony ze zwiększoną sennością, z dusznością nasilającą się podczas wysiłku fizycznego i z osłabieniem mięśniowym.

Objawy te najczęściej występują w zupełnie innych chorobach, dlatego ważne jest by je ze sobą rozróżniać.

Leczenie

Leczenie zmęczenia z przepracowania, opiera się przede wszystkim na odpoczynku, wyspaniu, dostarczeniu odpowiedniej ilości płynów i bogatej w składniki odżywcze diecie.

Leczenie zmęczenia w przebiegu chorób polega na leczeniu dolegliwości, która spowodowała zmęczenie: np. uzupełnienie niedoboru żelaza w niedokrwistości z niedoboru żelaza, czy podawanie hormonu tarczycy w niedoczynności tarczycy.

Zapobieganie

Prowadzenie zdrowego stylu życia jest najlepszym sposobem na uniknięcie zmęczenia.

Jeśli zaczynasz odczuwać zmęczenie postaraj się bardziej o siebie zadbać.

Jeśli pomimo prowadzenie zdrowego stylu życia zmęczenie nie ustępuje skontaktuj się z lekarzem. Szybko podjęte leczenie daje większą szansę na wyzdrowienie, niż leczenie odwlekane, rozpoczęte późno.

***

Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci temat zmęczenia.

Pozdrawiam zdrowo!
Konrad Kokurewicz

Teraz możesz poczytać o zdrowym stylu życia tutaj

„Jedzenie jest przyzwyczajeniem. Musisz jedynie zmienić przyzwyczajenie.”
dr Dong

Dopóki nas albo kogoś nam bliskiego nie dopadnie, najczęściej nie wiemy, że ta choroba istnieje. Zwykle jest tak do czasu, gdy któregoś razu wybudzi nas nad ranem bardzo silny ból w okolicy palucha. Idziemy, albo raczej kuśtykamy do lekarza.  Ten wypytuje, bada i zleca pobranie krwi celem oznaczenia stężenia kwasu moczowego. Wynik badania wychodzi zwykle podwyższony. Wracamy wtedy do doktora pokazujemy wynik i z jego ust słyszymy: „Proszę Pana to jest dna moczanowa”.

DEFINICJA

Dna moczanowa  jest ogólnoustrojową chorobą zapalną spowodowaną odkładaniem się kryształków moczanu sodu w tkankach.

Kryształki najczęściej odkładają się w płynie stawowym (mazi stawowej – „smarze stawowym”). Złogi te ponadto mogą powstawać w innych tkankach i narządach m.in w nerkach i skórze.

Jak często zdarza się dna moczanowa?

Dużo częściej chorują mężczyźni  5-28/1000. Głównie po 40 roku życia.

Kobiety chorują rzadziej 1-6/1000. Głównie po menopauzie.

Wśród chorych przeważają osoby z pyknicznym typem budowy ciała.

PRZYCZYNY

Kiedy dochodzi do rozwoju dny?

Do rozwoju choroby najczęściej dochodzi w wyniku podwyższonego stężenia kwasu moczowego w ustroju spowodowanego:

- zwiększoną podażą puryn w diecie: pokarmy mięsne, szczególnie podroby, buliony, owoce morza i niektóre jarzyny (szparagi, szpinak, fasola, groch, grzyby)
- zwiększonym rozpadem kwasów nukleinowych (choroby hematologiczne, mononukleoza zakaźna, nowotwory złośliwe)
- zwiększoną syntezą puryn de novo
- upośledzonym wydalaniem kwasu przez nerki.

Co jeszcze powoduje hiperurykemię?

Do wzrostu stężenia kwasu moczowego we krwi, czyli hiperurykemii dochodzi ponadto:

- w zawale serca
- w niewydolności oddechowej
- pod wpływem palenia tytoniu
- pod wpływem nadużywania alkoholu
- po znacznym wysiłku fizycznym
- po stosowaniu niektórych leków (np. leków moczopędnych stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego)

OBJAWY I PRZEBIEG CHOROBY

W przebiegu choroby wyróżnia się 4 okresy:
- bezobjawowa hiperurykemia
- napady zapalenia stawów (ostry napad dny)
- okresy międzynapadowe
- dna przewlekła (guzkowa).

Faza bezobjawowej hiperurykemii

Może trwać już od dzieciństwa, pojawiać się dopiero w okresie dojrzewania lub później. W tej fazie chorobowej bardzo rzadko mogą wystąpić napady kolki nerkowej lub guzki dnawe.

Ostry napad dny

Charakteryzuje się wystąpieniem bardzo silnego bólu i obrzęku zapalnego nad zajętym stawem.

Ostry stan zapalny dotyczy najczęściej (95%)  pierwszego  stawu śródstopno-paliczkowego palucha (podagra), stawów kciuka (chiragra), a rzadziej innych stawów (kolanowego, łokciowego, biodrowego).

Najczęstszymi czynnikami wyzwalającymi napad dny są:
- spożycie alkoholu lub dużej ilości pokarmów zawierających puryny (zwłaszcza mięsa)
- duży wysiłek – stres fizyczny
- uraz fizyczny lub zabieg operacyjny
- zakażenie
- przyjęcie leków np. diuretyków  tiazydowych (leków moczopędnych)

Napad pojawia się z reguły w nocy lub wczesnym rankiem.

Zajęty staw ma wszystkie cechy ostrego stanu zapalnego:
- tumor obrzmienie
- rubor zaczerwienienie
- calor rozgrzanie
- dolor ból
- functio laesa upośledzenie czynności.

Podczas napadu dny w okolicy stawu widoczny jest rumień, skóra jest napięta, błyszcząca, szybko dochodzi do złuszczania się naskórka.

W tkance podskórnej stwierdza się obrzęk, a w obrębie dużych stawów objawy zwiększonej ilości płynu.

Stawy są bardzo bolesne, co uniemożliwia ruch.

Stan zapalny może się utrzymywać od kilku dni do kilku tygodni.

Nieleczony napad wygasa samoistnie.

Okresy międzynapadowe

Mogą trwać od kilku tygodni do wielu miesięcy lub dłużej. Dodatkowo mogą występować częste napady kolki nerkowej.

U około 30% chorych na dnę obserwuje się białkomocz. Hiperurykemia może powodować różne rodzaje zmian zapalnych w nerkach.

Dochodzi do powstawania kamieni w drogach moczowych.

Dna przewlekła

Po kilkuletnim trwaniu choroby dochodzi do zapalenia wielostawowego, powstawania guzków dnawych i niewydolności nerek.

Guzki dnawe umiejscawiają się na małżowinach usznych, w torebkach stawowych oraz w tkankach okołostawowych.

Złogi moczanu w stawach są przyczyną zniszczenia struktury stawowej, złamań patologicznych oraz zniekształceń i usztywnień stawów.

Zmiany nerkowe (nerka dnawa) często powikłane zakażeniami bakteryjnymi przyczyniają się do powstawania nadciśnienia tętniczego, często występującego u chorych na dnę.

Z dną współistnieją:
- hiperlipidemia (do 80%) (podwyższona wartość lipidów we krwi)
- hiperglikemia (50%) (podwyższona wartość cukru we krwi)
- otyłość (do 80%)  i nadciśnienie tętnicze (35%)

U osób chorujących na dnę moczanową zwiększone jest ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych na podłożu miażdżycy.

DIAGNOSTYKA

W badaniach krwi obserwuje się zwiększone stężenie kwasu moczowego (hiperurykemia). Zdarzają się przypadki, że podczas napadu dny stężenie tego kwasu jest prawidłowe.

Hiperlipidemia (podwyższona zawartość lipidów: cholesterol, triglicerydy) oraz zwiększone stężenie glukozy i kreatyniny (parametr mówiący o sprawności przesączania w nerkach).

W badaniu moczu obserwuje się zwiększone wydalanie kwasu moczowego z moczem (hiperurykozurię).

W badaniu płynu stawowego płyn jest zmieniony zapalnie i zawiera kryształy moczanu sodu. Zapalenie jest tutaj odczynem obronnym organizmu na obecność kryształków. Płyn stawowy pobiera się poprzez umiejętne nakłucie jamy stawowej. Więcej o badaniu płynu stawowego możesz przeczytać tutaj

W badaniach obrazowych np. RTG, gdy dochodzi do odkładania się  kryształków w tkankach w pobliżu stawów, chrząstkach i kościach, widoczne jest zwężenie szpary stawowej oraz nadżerki w obrębie kości. Czasami towarzyszy tym zmianom rozległa osteoliza czyli rozpad i przebudowa kości.

Obecność guzków dnawych można stwierdzić na podstawie USG, rezonansu jądrowego lub tomografii komputerowej.

Jeśli w obrębie chorego stawu występują guzki, czasami wykonuje się badanie histologiczne, by stwierdzić czy są one związane z odkładaniem się kryształków moczanu sodu.

Kryształków poszukuje się także w bioptacie nerki. Bioptat jest to skrawek tkanki pobranej do badania mikroskopowego podczas biopsji.

ROZPOZNANIE

Gdy choroba objawia się w sposób typowy: nawracające ostre zapalenia stawów palucha u mężczyzny po 40 roku życia z towarzyszącym zwiększonym stężeniem kwasu moczowego we krwi, to rozpoznanie jest proste.

Natomiast jeśli objawy choroby u danego Pacjenta czy Pacjentki nie są charakterystyczne,  rozpoznanie dny może sprawić wiele trudności i z tego powodu nieraz późno dochodzi do jego ustalenia.

W przypadku gdy nie można uzyskać materiału do badania, chorobę rozpoznaje się na podstawie obecności co najmniej dwóch z niżej podanych kryteriów:

- co najmniej 2 przebyte napady bólu i obrzęk stawu w obrębie kończyny
- napady umiejscowione w pierwszych stawach śródstopno-paliczkowych
- obecność guzków dnawych
- ustępowanie objawów napadu po podaniu kolchicyny.

RÓŻNICOWANIE

Ostry napad dny należy różnicować z:

- dną rzekomą czyli inaczej chondrokalcynozą (odkładanie się pirofosforanów wapnia w tkance chrzęstnej np. w łąkotce czy chrząstce międzykręgowej i/lub chrząstce stawowej) tutaj prezentacja o chondrokalcynozie

- septycznym zapaleniem stawów (zapalenie spowodowane np.  przez bakterie, wirusy, grzyby)
- reaktywnym zapaleniem stawów
- urazem
- wylewem krwi do stawu
- chorobą posurowiczą
- wczesnymi objawami innych, przewlekłych zapaleń stawów
- odczynem zapalnym w chorobie zwyrodnieniowej stawów

Dnę przewlekłą należy różnicować z:

- reumatoidalnym zapaleniem stawów
- chorobą zwyrodnieniową stawów.

LECZENIE

Leczenie dny moczanowej, która dawniej prowadziła do daleko posuniętych zmian w układzie ruchu i układzie moczowym, na chwilę obecną jest dość skuteczne i w zależności od okoliczności przebiegającej choroby polega na:

- przerwaniu ostrego napadu dny (opanowaniu objawów klinicznych wywołanych przez kryształki moczanu sodowego w różnych układach i narządach)
- zwalczaniu hiperurykemii (podwyższonego stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi)
- zapobieganiu nowym napadom i powikłaniom.

Leczenie napadu dny

Najważniejszym lekiem w napadzie dny, przynoszącym u większości cierpiących osób poprawę jest kolchicyna stosowana doustnie.

Kolchicynę otrzymuje się z nasion i bulw zimowitu jesiennego (Colchicum autumnale) szczególnie bogatych w tę substancję.

Działanie lecznicze kolchicyny polega na tłumieniu reakcji zapalnej w miejscach, gdzie występują kryształki moczanu sodu.

Kolchicyna nie wpływa na przemianę puryn, ani na wydalanie kwasu moczowego przez nerki.

Nie ma jednego, ostatecznie ustalonego dawkowania kolchicyny w napadzie dny. Dawkowanie kolchicyny powinien w każdym przypadku indywidualnie ustalać lekarz!

Kolchicyna jest lekiem często dającym objawy niepożądane, dlatego bardzo ważne jest ścisłe przestrzeganie dawkowania zaleconego przez lekarza.

Kilkadziesiąt lat temu, gdy w użyciu była nalewka z zimowita efekty uboczne zdarzały się szczególnie często z powodu przedawkowania kolchicyny.

Obecnie stosuje się wyłącznie tabletki, które umożliwiają ścisłe dawkowanie i dzięki temu działania niepożądane zdarzają się rzadziej niż w czasach „nalewkowych”.

Mimo to i tak często występują i są to:
- kurczowe bóle brzucha
- biegunka, z następowym odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi
- nudności i wymioty.

Jeśli objawy te wystąpią należy przerwać stosowanie kolchicyny!

Ponadto w dużych dawkach kolchicyna może wywołać:
- aplazję szpiku
- uszkodzenie wątroby
- krwiomocz
- oligurię.

Istnieje alternatywa dla kolchicyny.

Leczenie napadu dny można rozpocząć od podawania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen, ketoprofen, naproksen, diklofenak) w możliwie dużych dawkach terapeutycznych.

Nie stosuje się kwasu acetylosalicylowego, inaczej popularnej aspiryny, bo lek ten powoduje wzrost stężenia kwasu moczowego i może być jeszcze gorzej!

W trakcie napadu dny nie nie powinno się sięgać po witaminę C, bo sprzyja ona wytrącaniu kryształków i utrudnia alkalizację moczu.

W szczególnych sytuacjach lekarz może zaproponować zastosować sterydy dostawowo.

Płynoterapia

Bardzo ważnym elementem leczenia ostrego napadu dny jest picie co najmniej 3 litrów płynów na dobę. Zapobiega to odwodnieniu organizmu i wytrącaniu się kryształków w nerkach.

Leczenie dny gdy nie ma napadu. Zwalczanie hiperurykemii

Zastosowanie mają leki zmniejszające stężenie kwasu moczowego we krwi w dwóch mechanizmach:
- zwiększające wydalanie kwasu moczowego z moczem np. probenecyd
- hamujące wytwarzanie kwasu moczowego np. allopurinol.

W trakcie leczenia bardzo ważną sprawą jest wykonywanie badań kontrolnych: w zakresie morfologii i czynności nerek oraz wątroby. Na początku leczenia: badania raz na tydzień, następnie po 6 tygodniach od ustąpienia ataku, a później co 3 miesiące.

Zapobieganie napadom i powikłaniom

W celu zapobiegania napadom należy unikać przede wszystkim napojów alkoholowych i innych czynników wywołujących napady, o których była mowa wcześniej.

Rokowanie

Zależy głównie od zmian jakie występują w nerkach i układzie sercowo-naczyniowym oraz od współistnienia innych zaburzeń np. cukrzycy, które mają znaczący wpływ na okres przeżycia.

***

Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci temat dny moczanowej. O chorobie tej możesz dowiedzieć się dużo więcej zapoznając się z lekturami omówionymi poniżej. Szczególnie gorąco polecam Ci swoją książkę o dnie moczanowej, którą wymieniłem jako ostatnią pozycję na liście lektur.

LEKTURY DODATKOWE

Mirosław Jarosz, Lucyna Pachocka „Dna moczanowa. Porady lekarzy i dietetyków” Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007r.

Książka napisana przez polskich autorów, zawiera praktyczne porady i zalecenia z Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie. Dużo informacji, na wysokim merytorycznie poziomie. Książka moim zdaniem napisana jest bardziej dla lekarzy niż dla Pacjentów. Dość trudny język, wiele sformułowań stricte medycznych. Osoba bez zasobu słownictwa medycznego, może mieć kłopoty ze zrozumieniem niektórych rozdziałów. Autorzy szeroko omawiają przyczyny choroby, opisują jej objawy, sposoby rozpoznania, rodzaje chorób współistniejących oraz dość pobieżnie przedstawiają metody zapobiegania i leczenia. Bardzo dużym walorem pracy są tabele opisujące zawartość puryn w produktach spożywczych (produkty o niskiej, średniej i wysokiej zawartości kwasu moczowego) oraz przykładowe jadłospisy. Moja ocena: 7/10

Sven-David Muller, Christiane Pfeuffer „Właściwe i smaczne żywienie w dnie moczanowej” Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003r.

O ile wspomniana wcześniej pozycja jest pisana językiem dość trudnym, to „Właściwe i smaczne żywienie w dnie moczanowej” jest poradnikiem stworzonym przede wszystkim z myślą o Pacjentach i o osobach bez wykształcenia medycznego. Trzeba przyznać, że niemieckim autorom, udało się to lepiej niż naszym. Prosty, zrozumiały język, najważniejsze informacje o przyczynach i leczeniu dny podane w bardzo przystępny sposób oraz wiele ciekawych i szybkich do zrobienia przepisów kulinarnych powoduje, że w moich oczach książka ta wypada najlepiej. Przepisy kulinarne podzielone są na kategorie: urozmaicone śniadania, smaczny obiad, lekkie kolacje, słodkie przekąski i desery. Przepisów jest blisko 50 i jest w nich  podana zawartość kwasu moczowego w 1 porcji. Bez dodatkowych obliczeń, bez odważania. Jeśli brakowało Ci na meduzo.pl informacji o diecie w dnie moczanowej z pewnością znajdziesz je w dziele Mullera i Pfeuffer. Moja ocena: 8,5/10

Mary Laver, Margaret Smith „Kuchnia dla artretyków. Ponad 100 doskonałych przepisów dla chorych na artretyzm” Agencja Informacyjna S.A.  Warszawa 1994

Książka napisana przez kobietę cierpiącą na dnę. Bardzo słaby wstęp, niewiele informacji o artretyzmie. Duża ilość przepisów, niestety moim zdaniem zebranych zupełnie przypadkowo. Zanim autorka odkryła „cudowną dietę” stosowała okłady z ciepłego wosku na dłonie i stopy, odwiedziła osteopatę, nosiłam miedzianą bransoletę i eksperymentowała z najróżniejszymi lekarstwami. Przedstawione w książce przepisy z całą pewnością nie są doskonałe. W porównaniu do tego, co oferuje „Właściwe i smaczne żywienie w dnie moczanowej” wypadają one blado, chociażby z praktycznego punktu widzenia: kurczak z kasztanami, pieczony leszcz morski, smażona ikra dorsza i inne cuda. Jeśli ktoś jest znudzony tym co je, albo szuka inspiracji na coś abstrakcyjnego, przepisy zawarte w „Kuchni…” mogą okazać się przydatne. Moja ocena: 3/10

Andrzej Szymański „Lekarz domowy naturalny dla reumatyków i artretyków” Wydawnictwo W.A.B, Warszawa 1994

„Nie zamierzam walczyć z medycyną oficjalną. Pokazuję tylko czytelnikowi jak sam sobie może pomóc” pisze o swojej książce autor. Praca jest podzielona na dwie części: leczenie kompleksowe dolegliwości gośćcowych oraz leczenie kompleksowe dny. W każdej z części autor proponuje czytelnikowi leczenie ziołami, leczenie homeopatyczne oraz leczenie zewnętrzne. Z homeopatią się nie zgadzam i jej nie polecam. Natomiast przedstawione terapie ziołowe, sokoterapia, wodolecznictwo oraz inne zabiegi moim zdaniem stanowią doskonałe uzupełnienie tego o czym nie ma mowy w żadnej spośród wymienionych wyżej publikacji. Moja ocena: 5/10

Konrad Kokurewicz „Dna moczanowa. Poradnik dla Pacjenta.” Escape Magazine, Toruń 2009

Poradnik składa się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej. Część teoretyczna stanowi jedyny w swoim rodzaju wykład dotyczący istoty choroby, czynników ryzyka, objawów, diagnostyki oraz możliwych chorób współistniejących. Część praktyczna odpowiada mi.in. na pytania: jaką dietę stosować? kto zajmuje się leczeniem? co można zrobić samemu w przypadku napadu? jakie są działania niepożądane leków stosowanych w dnie np. allopurinolu? i wiele, wiele innych.

Książka na chwilę obecną dostępna jest jedynie w wersji elektronicznej (ebook).
Jeśli zechcesz, możesz mieć ją u siebie na komputerze za jakieś 10 minut
Moja ocena: oceny sam sobie wystawiać nie będę. Książkę można kupić, a także przeczytać o tym jak oceniają ją inni tutaj.

Pozdrawiam zdrowo!
Konrad Kokurewicz

Artykuł ten ma na celu zaznajomić Cię z tematem i nauczyć jakie konkretne działania należy podjąć, aby zapewnić bezpieczeństwo dziecku w trakcie napadu drgawek gorączkowych.

DEFINICJA

Drgawkami gorączkowymi nazywamy drgawki występujące u dzieci, spowodowane nagłym wzrostem temperatury ciała; często z powodu infekcji np. górnych dróg oddechowych.

Drgawki gorączkowe dzieli się na proste i złożone.

Drgawki gorączkowe proste – występują najczęściej, mogą trwać od kilku sekund do 15 minut, po czym ustępują samoistnie. Jeden napad pojawia się w ciągu 24 godzin. Drgawki są uogólnione, dotyczą całego ciała dziecka.

Drgawki gorączkowe złożone – trwają dłużej niż 15 minut, występują częściej niż raz w ciągu doby. Mogą być ograniczone do jednej strony ciała dziecka.

Drgawki gorączkowe powodowane zwykle są przez gwałtowny wzrost temperatury ciała. Mogą pojawiać się także, gdy gorączka spada szybko w dół.

Stopień nasilenia objawów towarzyszących nie ma związku z wysokością temperatury. Mogą wystąpić bardzo silne drgawki np. przy temp. 38`C, a słabe przy temp. 40`C.

Drgawki gorączkowe same w sobie z reguły nie są tak niebezpiecznie, na jakie mogą wyglądać. Nie powodują stałych następstw w mózgu.

OBJAWY TOWARZYSZĄCE

Gorączka, zwykle powyżej 39`C i narastająca w krótkim czasie.

Skręcanie oczu na boki, odwracanie oczu do góry (widać same białkówki)

Wstrząsanie ramion, nóg, tułowia

Napinanie się mięśni, prężenie karku, tułowia

Zastyganie twarzy (twarz bez mimiki), oczy bez wyrazu

Utrata świadomości, chociaż oczy pozostają otwarte.

Jeśli dojdzie do zadławienia np. własnym językiem, może pojawić się duszność z następującą w krótkim czasie sinicą ust, twarzy oraz bezdechem. Na widok pierwszego napadu drgawek rodzice zwykle reagują przerażeniem. Pojawia się bezradność, bo coś okropnego dzieje się z maluszkiem i nie wiadomo jak go ratować. Co robić w takiej sytuacji przeczytasz w dalszej części postu.

Dodatkowo, w tle występują objawy choroby powodującej gorączkę np. biegunka podczas nieżytu żołądkowo-jelitowego, czy katar podczas infekcji górnych dróg oddechowych.

PRZYCZYNY

Infekcja wirusowa, bakteryjna

Do napadu drgawek gorączkowych najczęściej dochodzi podczas infekcji wirusowych (przebiegających z zajęciem dróg oddechowych), gdy gwałtownie wzrasta ciepłota ciała np. przeziębienie, grypa, gorączka trzydniowa, rożyczka. Drgawki mogą pojawić się w przebiegu biegunki rotawirusowej.

Dużo rzadzszą, ale bardzo poważną przyczyną, objawiającą się m.in. nagle występującą wysoką gorączką z drgawkami i zaburzeniami świadomości są zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie mózgu.

Po szczepieniu

Ryzyko wystąpienia drgawek gorączkowych może wzrastać po przyjęciu niektórych szczepionek. Na przykład po przyjęciu złożonej szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce (MMR) drgawki mogą wystąpić w ciągu 8 – 14 dni od dnia szczepienia. Związane jest to nie tyle z samą szczepionką, co z możliwością wystąpienia po jej podaniu gorączki.

CZYNNIKI RYZYKA

Wiek

Jest najsilniejszym czynnikiem ryzyka. Drgawkami gorączkowymi najbardziej zagrożone są dzieci w wieku od 6 miesiąca do 5 roku życia. Napady występują bardzo rzadko u dzieci młodszych niż 6 miesięcy i mających więcej niż 4 – 5 lat. Drgawki występują u 3% dzieci w wieku pomiędzy 6 miesiącem a 5 rokiem życia.

Wywiad rodzinny

Niektóre dzieci dziedziczą rodzinną tendencję do występowania drgawek gorączkowych. Jeśli u któregoś z rodziców występowały w dzieciństwie drgawki, istnieje większe prawdopodobieństwo że wystąpią one u jego potomstwa (10%).

POWIKŁANIA

Ważną kwestię podkreślę raz jeszcze: obraz drgawek gorączkowych może wywołać bardzo silny lęk u rodziców. Na szczęście, nie prowadzą one do uszkodzenia mózgu, upośledzenia umysłowego i trudności w uczeniu się. Wystąpienie drgawek nie oznacza, że Twoje dziecko ma poważną chorobę układu nerwowego.

Drgawki gorączkowe i padaczka to zupełnie dwie różne sprawy. Około 2-3% dzieci, u których wystąpiły drgawki gorączkowe będzie chorowało na padaczkę (ale nie z powodu drgawek gorączkowych).

Najczęstszym powikłaniem drgawek gorączkowych jest możliwość wystąpienia ich nawrotu.

Ryzyko nawrotu jest większe gdy:

- dziecko miało stosunkowo niską temperaturę w czasie pierwszego napadu drgawek (np. 38`C),

- drgawki pojawiły się w krótkim czasie od momentu gdy wystąpiła gorączka,

- ktoś z najbliższej rodziny dziecka miał drgawki gorączkowe

- pierwszy napad drgawek gorączkowych pojawił się u dziecka przed 12 miesiącem życia; jeśli dziecko jest młodsze niż rok prawdopodobieństwo wystąpienia kolejnego napadu drgawek wynosi 50%; jeśli dziecko jest starsze niż rok prawdopodobieństwo wystąpienie kolejnego napadu wynosi 1/3.

CO MOŻESZ ZROBIĆ SAMEMU?

Pierwszy napad

Podczas napadu zapewnisz swojemu dziecku bezpieczeństwo jeśli położysz je na boku w miejscu z którego nie spadnie i w oddali od przedmiotów, o które może się pokaleczyć (np. na podłodze). Optymalnie, jeśli ułożysz je w pozycji bocznej ustalonej. Przytrzymuj głowę dziecka w pozycji neutralnej (nie odginaj jej ani do tyłu ani do klatki piersiowej). Nie pozwól by głowa uderzała o podłoże.

Jeśli podczas napadu drgawek dziecko robi się sine i nie oddycha, to prawdopodobnie poddusza się własnym językiem. Sprawdź czy dziecko nie ma czegoś w buzi. Jeśli ma usuń to.

Jeśli dziecko ma gorączkę rozbierz je do samej pieluszki. Na czółko możesz położyć letni kompres lub przemywać ciało gąbką z letnią woda.

Pootwieraj okna i zapewnij dostęp do świeżego powietrza.

Podaj dziecku doodbytniczo czopek z paracetamolem (zwykle dawka 10 – 15 mg/kg m.c. lub więcej jeśli tak zaleci lekarz; uwaga wątroba!).

Staraj się zapamiętać, jeśli to możliwe, która część ciała dziecka zaczyna trząść się jako pierwsza, może być to pomocne lekarzowi w zrozumieniu przyczyn napadu drgawek.

Może zdarzyć się, że drgawki gorączkowe wystąpią zanim rodzic zorientuje się, że dziecko złapało infekcję (drgawki w temperaturze 37,C).

Zwykle w ciągu kilkunastu minut po napadzie dziecko przychodzi do siebie i zachowuje się tak jak przed napadem.

Jeśli drgawki gorączkowe wystąpiły u Twojego dziecka po raz pierwszy i trwały choćby kilka sekund pilnie skonsultuj się z lekarzem. Wezwij natychmiast pogotowie ratunkowe (999). Pogotowie prawdopodobnie zabierze dziecko do szpitala w celu zbadania przez neurologa i wykluczenia ciężkich przyczyn gorączki takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Jeśli drgawki trwały dłużej niż 5 minut, występowały razem z wymiotami, sztywnością karku, dusznością lub utratą świadomości wezwij natychmiast pogotowie ratunkowe (999).

Czego należy unikać w trakcie napadu i bezpośrednio po nim

- przytrzymywania dziecka siłą by nie trzęsło się

- karmienia, dawania czegokolwiek do buzi (w tym leków przeciwgorączkowych!)

- schładzania dziecka w wannie z zimną wodą.

Po pierwszym napadzie

Jeśli u Twojego dziecka wystąpił epizod drgawek gorączkowych dobrze przygotuj się na wystąpienie takiej ewentualności w przyszłości. Zaplanuj co być zrobił, zrobiła gdyby do tego doszło ponownie?

Przemyśl sprawę na spokojnie i spisz punkty postępowania na kartce. Kartkę możesz powiesić np. nad łóżeczkiem czy przewijakiem. Spoglądaj na nią co jakiś czas. Naucz się postępowania na pamięć.

Zaopatrz się w leki przeciwgorączkowe: paracetamol (np. Panadol) i ibuprofen (np. Nurofen, Ibum, Ibufenik). W domowej apteczce leki te powinny znajdować się zarówno w postaci zawiesiny jak i czopków. Możesz poprosić lekarza o przepisanie recepty na lek przeciwdrgawkowy (Relsed, Relanium).

Kup dobry termometr, najwygodniej elektroniczny, bezdotykowy. Przy pomocy takiego termometru można w ciągu kilku sekund zmierzyć temperaturę ciała zbliżając go do czoła czy karku. Szybki pomiar temperatury usprawni Twoje działania.

Na wypadek infekcji czy szczepienia, gdy obserwujesz wzrost temperatury zapobiegawczo podawaj paracetamol lub ibuprofen w zalecanych przez Twojego lekarza dawkach. Nie czekaj na gorączkę.

Jeśli zostawiasz dziecko z kimkolwiek (np. z babcią na kilka dni) naucz tę osobę co ma robić na wypadek wystąpienia gorączki i drgawek gorączkowych.

Zainteresuj się tematem gorączki u dzieci i poczytaj o tym.

UWAGA!!

Zastosowanie u dziecka pyralginy (metamizolu) lub aspiryny (kwas acetylosalicylowego) jest zabronione. Po pyralginie może dojść, do poważnego uszkodzenia szpiku kostnego (agranulocytozy). Po aspirynie może wystąpić groźny dla życia zespół Reye`a.

DIAGNOSTYKA

W zależności od danych zebranych podczas wywiadu i wyniku badania fizkalnego lekarz może nie zlecić żadnego badania lub zlecić badania dodatkowe takie jak np. morfologia krwi, badanie ogólne moczu.

Jeśli lekarz podejrzewa zakażenie ośrodkowego układu nerwowego koniecznością może być wykonanie punkcji lędźwiowej (po odpowiednim znieczuleniu lekarz wprowadza igłę w dolnej części pleców dziecka w celu pobrania do zbadania próbki płynu mózgowo-rdzeniowego ). Badanie to, w niektórych sytuacjach pozwala określić możliwą przyczynę gorączki i napadów drgawek.

Elektroencefalogram (EEG) wykonuje się w sytuacji gdy dziecko miało drgawki gorączkowe złożone. W przypadku drgawek gorączkowych prostych badanie to jest zbędne.

LECZENIE

Wczesne podawanie paracetamolu lub ibuprofenu u dziecka, u którego uprzednio wystąpiły drgawki może obniżyć szybciej gorączkę, ale niestety nie zapobiega w pełni wystąpieniu kolejnego napadu.
Dawkowanie leków przeciwgorączkowych powinno mieć miejsce na podstawie masy ciała dziecka, a nie jego wieku!

Nie zaleca się profilaktycznego podawania leków przeciwpadaczkowych takich jak kwas walproinowy, fenobarbital czy karbamazepina w celu zapobiegania drgawkom gorączkowym.

Lekarz może przepisać receptę na diazepam:

- Relsed – mikrowlewki doodbytnicze, do przerywania napadu drgawek gorączkowych

- Relanium – zawiesina doustna mogąca zmniejszyć ryzyko wystąpienia drgawek w czasie wysokiej gorączki (podanie do roważenia zapobiegawczo gdy bardzo wysoka gorączka nie spada po paracetamolu i ibuprofenie).

Diazepam ma wiele działań niepożądanych takich jak np.: trudności ze snem, drażliwość, nadpobudliwość. W związku z tym jego użycie powinno być zawsze dobrze przemyślane.

***

Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci temat drgawek gorączkowych.

Pozdrawiam zdrowo!
Konrad Kokurewicz

***

Znasz już mojego darmowego ebooka o przeziębieniu? Jest w nim zawartych sporo informacji o tym jak radzić sobie z goraczką. Kilknij tutaj.

Resweratol jest organicznym polifenolowym związkiem chemicznym.

Ma działanie przeciwutleniające, przeciwgrzybicze, oraz wiele innych właściwości leczniczych i prozdrowotnych, nad udowodnieniem których od ponad 10 lat pracują międzynarodowe grupy naukowców.

W 1991 roku, dzięki mediom, na świecie usłyszano po raz pierwszy o zjawisku, które określa się dziś jako francuski paradoks.

Zdaniem twórcy tego pojęcia, doktora Serge Renaud, czerwone wino wydawało się być najskuteczniejszym środkiem zapobiegającym chorobie wieńcowej.

W ciągu następnych lat wielu naukowców podjęło ten interesujący temat.

W 1995 roku badacze duńscy ogłosili, że osoby pijące regularnie wino,w niewielkich ilościach, okazały się w 60% mniej podatne na zawał serca i udar mózgu. Co ciekawe Hipokrates zalecał picie czerwonego wina jako suplementu codziennej diety już ok. 450 roku p.n.e.

Naturalne źródła resweratrolu to przede wszystkim: czerwone wino, skórka czerwonych winogron, borówki, orzeszki ziemne i inne orzechy.

W artykule przedstawię wyniki badań klinicznych dotyczące działania resweratrolu na organizm z przełomu ostatnich dziesięciu lat. Ponadto streszczę ostatnie prace teoretyczne na temat tej substancji.

Właściwości przeciwstarzeniowe

Sirtris Pharmaceuticals, firma stworzona w 2004 przez harvardzkiego biochemika Davida Sinclair’a i przedsiębiorcę Christopha Westphal’a, przeprowadziła serię badań udowadniających, że substancja znajdująca się w czerwonym winie może pomóc żyć zdrowiej i dłużej.

Wcześniej, w 2003 roku, Sinclair ogłosił wyniki badań, w których pokazał, że resweratrol wydłuża długość życia u drożdży. Farmaceutyczny gigant GlaxoSmithKline był pod tak wielkim wrażeniem tego odkrycia, że zainwestował 720 milionów dolarów by kupić Sirtris w 2008 roku.

Obecnie głównym przedmiotem badań Sitris Pharmaceuticals są enzymy zwane sitruinami. Sygnały molekularne, w których sitruiny biorą czynny udział, najprawdopodobniej „wyciszają” geny związane ze starzeniem.

Laboratoria Sitris pracują nad nowymi, innowacyjnymi terapiami leczącymi lub wspomagającymi leczenie chorób związanych ze starzeniem się komórek organizmu np. cukrzycą, chorobą Alzheimera czy nowotworami.

W 2003 roku, równolegle z Sinclair’em, badacze z Harvard Medical School and Biomol Research Laboratories donieśli o odkryciu, że resweratrol może aktywować antystarzeniowy gen Sirt1.

Działanie przeciwrakowe

Według artykułu z listopada 2010 „HemOnc Today” naukowego czasopisma, specjalizującego się w odkryciach z zakresu onkologii i hematologii, resweratrol może redukować proliferację (namnażanie) komórek nowotworych w raku jelita grubego.

Wyniki badań opublikowane w „HemOnc Today” mówią, że dzienne dawki, co najmniej 0,5 g resweratrolu, pozwalają osiągnąć zauważalny efekt przeciwrakowy.

W badaniach klinicznych wzięło udział 20 pacjentów z  rakiem jelita grubego, u których planowano wkrótce usunięcie chorego odcinka jelita.  Połowa Pacjentów otrzymywała 0,5 g resweratrolu przez 8 dni przed planowaną operacją, druga połowa Pacjentów otrzymywała 1g przez ten sam czas.

Zawartość metabolitów resweratrolu była mierzona w usuniętych fragmentach jelita. Wykazano spadek rozrostu komórek rakowych, na skutek działania reswerarolu.

Wyniki badań przeprowadzonych przez zespoły naukowców z Departamentu Molekularnej Wirusologii i Departamentu Immunologii z Genetyką Medyczną z Ohio State University w USA oraz Universite de Bourgogne z Dijon, Francji, również potwierdzają antynowotworowe właściwości resweratrolu.

W badaniach przeanalizoano działanie resweratrolu na pewne odcinki kodu genetycznego w ludzkich komórkach nowotworu jelita grubego. Dowiedziono, że resweratrol wpływa na niektóre geny supresorowe (geny hamujące) rozwój nowotworów.

Badania przeprowadzone przez: V.Trapp, B. Parmakhtiar, V. Papazian, L.Willmott, J. P. Fruehauf, dowodzą antyangiogennego (angiogeneza – powstawanie naczyń) działania resweratrolu na populacje komórek czerniaka złośliwego (populacja komórek pozbawiona dopływu krwi nie ma jak się odżywiać i ginie).

Do preparatów komórek czerniaka złośliwego podawano resweratrol przez 72 godziny. We wszystkich komórkach zaobserwowano zależny od dawki spadek aktywności metabolicznej.

Działanie neuroprotekcyjne (ochronne dla mózgu)

Na łamach „Neurochemistry International” opublikowano informacje na temat neuroprotekcyjnych własciwości resweratrolu.

Badania Karuppagounder’a i współpracowników z 2009 roku, wykazały hamujące działanie, po suplementacji resweratrolem, na powstawanie złogów beta-amyloidu i redukcję tworzenia płytek (typowych zjawisk w chorobach neurodegeneracyjnych).

Prace opublikowane przez Li i współpracowników wskazują na neuroprotekcyjny wpływ resweratrolu  u osób po incydentach przemijających ataków niedokrwiennych (TIA).

Funkcja przeciwzapalna i cytoprotekcyjna (ochronna dla komórek)

Resweratrol jest skuteczny, in vivo oraz in vitro, w zapobieganiu indukowanego dymem tytoniowym, naczyniowego stresu oksydacyjnego i zapalenia. W znacznym stopniu uniemożliwia powstawanie wolnych rodników i markerów zapalenia. To protekcyjne działanie resweratrolu następuje poprzez aktywację sirtuiny SIRT1.

Resweratrol działa ochronnie na hepatocyty (komórki wątroby). Zapobiega odkładaniu się w nich trójglicerydów u osób stosujących dietę bogatą w tłuszcze.

Wykazuje działanie ochronne przed promieniowaniem UVA na komórki naskórka (keratynocyty). Indukowany przez promieniowanie UVA stres oksydacyjny jest obecnie uważany za bardzo ważny czynnik sprzyjający nowotworzeniu w obrębie skóry. W badaniach przeprowadzonych przez naukowców z Katedry Histologii i Embriologii, oraz Katedry Mikrobiologii z Capital Medical University, w Chinach wynika, że resweratrol może skutecznie chronić ludzkie keratynocyty przed stresem oksydacyjnym, wywoływanym przez promieniowanie UVA.

Protekcja przed chorobami sercowo-naczyniowymi

- W badaniach na szczurach in vivo wykazano, że resweratrol może chronić przed wysokim ciśnieniem tętniczym krwi i jego powikłaniem w postaci przerostu mięśnia sercowego.

- Resweratrol hamuje nieprawidłową angiogenezę (tworzenie niepożądanych naczyń krwionośnych – głównie podczas nowotworzenia).

- Jedną z potencjalnie śmiertelnych komplikacji zawału serca jest możliwość wystąpienia arytmii komorowych. Główną przyczyną tego zjawiska jest nieprawidłowy remodeling (przebudowa) nerwów współczulnych w obrębie uszkodzonego mięśnia sercowego. Badania przeprowadzone przez chińskich naukowców (Jiao Tong University School of Medicine, Shanghai) dowodzą, ze resweratrol może znacznie obniżyć ryzyko wystąpienia arytmii komorowych po zawale mięśnia sercowego.

- W badaniach przeprowadzonych przez Lekli i współpracowników, używając genetycznego modelu otyłości wykazano, że resweratrol powoduje większą oporność mięśnia sercowego u osób otyłych, na uszkodzenie niedokrwienne.

- Resweratrol ma właściwości zapobiegające hiperglikemii (wysokiemu stężeniu glukozy we krwi). Naukowcy z Cardiovascular Research Center, University of Connecticut School of Medicine, Farmington, USA, przeprowadzili badania na szczurach z cukrzycą. Dożylne, cykliczne podawanie szczurom resweratrolu powodowało znaczne obniżenie poziomów glukozy we krwi.

- Gurusamy i współpracownicy przeprowadzili, w 2010roku, badania na szczurach, w których przed terapią mięśnia sercowego komórkami macierzystymi, stosowano premedykację resweratrolem. W grupie premedykowanej resweratrolem zaobserwowano polepszenie parametrów sercowych, zwiększoną przeżywalność komórek macierzystych oraz szybszą regenerację miokardium.

- Zjawisko hormezy. Hormeza zjawisko polegające na tym, że czynnik występujący w przyrodzie, szkodliwy dla organizmu w większych dawkach, w małych dawkach działa nań korzystnie. Już w XVI wieku szwajcarski lekarz Paracelsus stwierdził, że to dawka (a nie substancja) czyni truciznę (łac. Dosis facit venenum).

Calebrese i współpracownicy odkryli, że resweratrol wykazuje hormezo-podobną dwufazową zależną od dawki reakcję. Na podstawie wielu badań stwierdzono, że regularna konsumpcja małych do umiarkowanych ilości czerwonego wina zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Konsumpcja wina w dużych ilościach powoduje uszczerbek na zdrowiu .

- Resweratrol może dokonywać farmakologicznego hartowania mięśnia sercowego. Wystawianie mięśnia sercowego na cykliczne epizody krótkotrwałych niedokrwień, z następowym powrotem ukrwienia „hartują” serce na wypadek ewentualnego przyszłego większego stresu niedokrwiennego.

Podsumowanie

Protekcyjna rola resweratrolu została potwierdzona szczegółowymi badaniami na poziomie komórkowym i molekularnym.

Potrzebne są dalsze badania i próby kliniczne by w pełni dowieść bezpieczeństwa stosowania resweratrolu i ustalić odpowiednie, skuteczne dawki do prewencji i leczenia różnych schorzeń.

Resweratrol w USA robi zawrotną karierę. Teraz jest jedną z najmodniejszych substancji o właściwościach prozdrowotnych. Dawkowanie suplementów diety zawierających resweratrol opiera się póki co wyłącznie na empirii, bo brak jakichkolwiek wytycznych dotyczących tej kwestii.

Odkrycie zdrowotnych korzyści, wynikających ze stosowania resweratrolu takich jak: kardioporotekcja, neuroprotekcja, przedłużanie życia komórek macierzystych, zapobieganie starzeniu się komórek, działanie antyrakowe, preciwzapalne, otwierają nową erę możliwości dla farmakologii.

***

Zastanawiam się nad sprowadzeniem do z USA do Polski dobrego suplementu diety z resweratrolem.

Chcę go przetestować przez kilka miesięcy na sobie. Ciekaw jestem czy ktoś z Was byłby zainteresowany zakupem i przetestowaniem takiego preparatu? Preparat zawiera 30 kapsułek po 500 mg resweratrolu. Koszt miesięcznej kuracji około 80 zł. Odpowiedzi proszę wpisujcie w komentarzach poniżej.

Pozdrawiam zdrowo!

Konrad Kokurewicz

ZAPYTANIE

Jestem kobietą, co tu dużo kryć z niemałą nadwagą….Pod moim (sporym) biustem kilka dni temu pojawiły się piekąco-swędzoce czerowne plamy. Podejrzewałam, ze to potówki – moja otyłość powoduje, iż szybko się meczę, i obficie pocę, ale problem nie znika mimo iż staram sie ubierać luźno i często „odswieżac”… Bardzo proszę Pana Doktora o poradę, w jaki sposób zwalczyć ta dolegliwość i co inego Pan moze podejrzewać na podstawie mojego opisu?

***

ODPOWIEDŹ

Droga Pani, prawdopodobnie nie są to potówki tylko wyprzenia drożdżakowe.

Wyprzenia pod piersiami pojawiają się głównie u kobiet obdarzonych obfitym biustem, z nadwagą i skłonnością do nadmiernej potliwości.

Zmiany zwykle są symetryczne i zajmują obszar przylegającej skóry piersi i klatki piersiowej. Przyczyną zmian najczęściej są drożdżaki (Candida albicans) lub flora mieszana (kilka gatunków drobnoustrojów chorobotwórczych naraz).

Sprawa może mieć związek ze źle dobranym stanikiem (czy ostatnio kupowała Pani nową bieliznę?). Prawidłowo stanik powinien piersi od siebie rozdzielać i unosić je ku górze.

W przypadku wyprzeń nawracających należy skontrolować stężenie cukru we krwi, bo mogą być one objawem cukrzycy.

Warto dokładnie obejrzeć pachwiny i pępek, bo w tych miejscach wyprzenia mogą wystąpić także.

Co zrobić jeśli są wyprzenia po piersiami?

Kluczową sprawą jest zadbanie o właściwą higienę.

Proszę niech Pani myje delikatnie skórę dwa razy dziennie (ale nie częściej!) mydłem Biały Jeleń.

Po umyciu proszę pozwolić skórze porządnie wyschnąć.

Sprawa wygoi się szybciej jeśli odsunie Pani piersi od skóry. Proszę dobierać odpowiedni stanik.

Pomiędzy piersi a skórę klatki może Pani wkładać papierowy ręcznik lub pieluszkę tetrową, żeby wilgoć miała się w co wchłaniać.

W aptece bez recepty można kupić krem Clotrimazolum lub jeszcze lepiej Imazol plus krem-pasta działający nie tylko przeciwdrożdżakowo ale dodatkowo wysuszająco.

Proszę nakładać krem na zmienioną chorobowo skórę dwa razy dziennie (po jej dokładnym umyciu i wysuszeniu).

Jeśli silnie się Pani poci, proszę pić dwa razy dziennie przez kilka tygodni napar z szałwii lekarskiej (działa przeciwpotnie).

Jeśli po tygodniu stosowania się do powyższych zaleceń zmiany nie zaczną ustępować lub pogorszą się, proszę niech się Pani uda pilnie do lekarza, najlepiej do dermatologa – sprawa może być nie do rozwiązania przez internet.

Dermatolog powinien dokładnie obejrzeć Pani skórę i może chcieć zlecić wykonanie dodatkowych badań.

Możliwe, że zaleci przyjmowanie leku przeciwgrzybiczego doustnie lub przepisze na receptę krem z lekiem przeciwgrzybiczym i sterydem.

Pozdrawiam zdrowo!
Konrad Kokurewicz

***

Tutaj możesz zapisać się na newsletter i pobrać darmowego ebooka o przeziębieniu

Tutaj informacje na temat konsultacji medycznych email

W większości przypadków biegunka i towarzyszące jej objawy trwają kilka dni.

Czasami zdarza się, ze biegunka przeciąga się i może trwać kilka tygodni lub dłużej. Może być to objawem poważnych zaburzeń takich jak choroby zapalne jelit lub np. zespół jelita drażliwego.

Biegunka może spowodować utratę znacznej ilości wody i elektrolitów. Jeśli biegunka utrzymuje się, pojawiają się cechy odwodnenia lub pokazała się krew w stolcu należy pilnie zgłosić się do lekarza.

Objawy mogące towarzyszyć biegunce:

- skurcze brzucha
- ból brzucha
- gorączka
- krew w stolcu
- wzdęcia

Kiedy należy skonsultować się z lekarzem?

-biegunka trwa dłużej niż trzy dni
- pojawiają się objawy odwodnienia: nadmierne pragnienie, suchość w jamie ustnej lub skóry, niewielkie lub żadne oddawanie moczu, silne osłabienie, zawroty głowy, ciemne zabarwienie moczu
- silne bóle brzucha lub odbytnicy
- krwawe lub czarne stolce
- masz temperaturę ponad 39C

U dzieci, szczególnie małych biegunka może szybko doprowadzić do odwodnienia.

Udaj się do lekarza, jeśli u dziecka biegunka nie poprawi się w ciągu 24 godzin, lub jeśli dziecko
- nie miało mokrej pieluchy od trzech lub więcej godzin
- ma gorączkę powyżej 39C
- ma krwawe lub czarne stolce
- ma wyschnięte usta lub płacze bez łez
- jest senne, ospałe, nie reaguje na zabawianie lub jest drażliwe
- ma zapadnięty brzuszek, oczy i policzki
- ma małoelastyczną skórę; pociągnięty fałd skórny wolniej niż zwykle powraca na swoje położenie.

Biegunka pojawia się, gdy przyjmowane pożywienie i płyny przechodzą przez jelito grube zbyt szybko lub w zbyt dużej ilości. Normalnie jelito grube wchłania przyjęte płyny i pokarmy, pozostawiając resztki w postaci uformowanego stolca. Jeśli płyny nie zostaną wchlonięte efektem są wodniste wypróżnienia. Jeśli dopadła Cię trudna do opanowania samemu biegunka udaj się pilnie do lekarza rodzinnego. Jeśli będzie mógł Ci pomóc to pomoże, jeśli nie będzie mógł to skieruje do szpitala lub gastroenterologa.

Podstawowe pytania, które może zadać Ci lekarz zbierając wywiad:

Od kiedy występują objawy? Proszę je dokładnie opisać.
Ile razy w ciągu ostatniej doby było luźnych stolców?
Czy podejrzewasz błąd dietetyczny, zatrucie pokarmowe?
Czy w stolcu była krew lub śluz? Czy stolec był smolisty, czarny?
Czy wystąpiła gorączka?
Czy ostatnio podróżowałeś zagranicę, jeśli tak, to dokąd?
Czy brałeś antybiotyki w ciągu ostatnich kilku miesięcy?
Czy ostatnio brałeś jakieś inne leki? Przyjmujesz coś na stałe?
Czy niedawno ktoś z Twojego otoczenia np. w pracy czy w domu skarżył się na biegunkę?
Czy przebywałeś w szpitalu w ostatnim czasie?

Wiele chorób może powodować biegunkę. Najczęstsze przyczyny biegunki to:

Wirusy
Wirusy, mogące powodować biegunkę to: rotawirusy, enterowirusy wirus Norwalk, cytomegalii i wirusowego zapalenia wątroby. Wirusy są częstą przyczyną ostrej biegunki u dzieci.

Bakterie i pasożyty
Zanieczyszczona żywność lub woda może zawierać bakterie i pasożyty. Pasożyty, np. takie jak Giardia lamblia i Cryptosporidium mogą powodować biegunkę. Bakteryjne biegunki mogą powodować: Campylobacter, Salmonella, Shigella oraz Escherichia coli. Biegunka spowodowana przez bakterie i pasożyty może współwystępować jednocześnie i zdarzyć się podczas podróży do krajów rozwijających się. Często nazywamy ją biegunką podróżnych.

Leki
Wiele leków może powodować biegunkę. Najczęściej są to antybiotyki. Antybiotyki niszczą zarówno dobre i jak złe bakterie. Może to zakłócać naturalną rownowagę bakterii w jelitach. Groźnym powikłaniem antybiotykoterapii jest infekcja bakterią Clostridium difficile, mogąca powodować biegunkę w przebiegu rzekomobłoniastego zapalenia jelit.

Nietolerancja laktozy
Laktoza jest cukrem znajdującycm się w mleku i innych produktach mlecznych. Wiele osób ma trudności z trawieniem laktozy objawiające się m.in. biegunką po zjedzeniu produktów mlecznych. Laktaza, to enzym pomagający w trawieniu laktozy. Stężenie laktazy zmniejsza się wraz z wiekiem. U osób dorosłych może to powodować zwiększone ryzyko występienia biegunki po spożyciu dużej ilości produktów mlecznych.

Nietolerancja fruktozy
Fruktoza jest cukrem naturalnie występującym w owocach i miodzie. Dodawana jako słodzik do niektórych napojów może powodować biegunki u osób mających problemy z jej trawieniem.

Sztuczne środki słodzące
Sorbitol, mannitol, sztuczne słodziki, znajdują się w gumach do żucia i innych produktach bez dodatku cukru. Mogą powodować biegunkę u niektórych zdrowych osób.

Zabiegi operacyjne
U niektórych Pacjentów po przejściu operacji brzusznej pojawia się biegunka.

Inne zaburzenia trawienia.
Biegunkę przewlekłą może powodować wiele stanów, takich jak: choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, celiakia czy zespół jelita drażliwego.

Co można zrobić samemu?

Pij więcej płynów aby uniknąć odwodnienia. Pij przegotowaną wodę, ziołowe herbaty np. pokrzywę czy rumianek. Unikaj soków jabłkowego i gruszkowego, alkoholu oraz kofeiny (Coca-cola, Pepsi, kawa) ponieważ mogą one nasilać biegunkę.

Stosuj właściwa dietę: sucharki, wczorajsze pieczywo, ryż, krakersy z solą.

Możesz przygotować kisiel lub marchwiankę (wrzuć kilka marchewek i pietruszek do garnka, dodaj trochę soli i koperku, całość zalej wodą i ugotuj wywar). W miarę jak będą powracać prawidłowe stolce możesz stopniowo rozszerzać menu. Unikaj przez kilka dni po ustąpieniu objawów produktów mlecznych, tłustych, o wysokiej zawartości błonnika oraz żywności wysoce przetworzonej np. konserw.

W aptece możesz zapytać o leki przeciwbiegunkowe.

Preparaty zawierające elektrolity np. Floridral (dodatkowo zawiera szczepy probiotyczne), Orsalit (o smaku bananowym lub malinowym), Litorsal (tabletki musujące o smaku cytrynowo-miętowym).

Smectę zawierającą diosmektyt działający osłonowo na przewód pokarmowy.

Preparaty te mogą zapobiec odwodnieniu i pomóc w opanowaniu biegunki.

UWAGA!!! W przebiegu infekcji bakteryjnych i pasożytniczych leki takie jak np. Stoperan mogą pogorszyć przebieg choroby ponieważ utrudniają organizmowi pozbyć się czynnika powodującego biegunkę. Przed podaniem leku najlepiej skonsultuj się z lekarzem. Zachowaj szczególną ostrożność przed podaniem jakigokolwiek leku dziecku.

Niektóre badania naukowe sugerują, że żywność (np. jogurty) i suplementy diety zawierające pożyteczne bakterie (probiotyki) mogą pomóc w leczeniu biegunki, zwłaszcza wirusowej. Probiotyki zawierają szczepy żywych bakterii, które są podobne do tych, które normalnie występujących w zdrowym przewodzie pokarmowym. Bakterie te na zasadzie konkurencji mogą przyczyniać się do zwalczenia bakterii chorobotwórczych.
Działaniami niepożądanymi po przyjęciu probiotyku mogą być wzdęcia i wzmożone wiatry.

Diagnostyka biegunek

Badanie lekarskie. Lekarz może chcieć zbadać Ci brzuch w celu określenia lokalizacji Twoich dolegliwości. Możliwe, że bedzie chciał go osłuchać.

Badanie morfologii krwi może pomóc ustalić, co jest przyczyną Twojej biegunki.

Badanie kału. Lekarz może zlecić badanie kału na pasożyty, posiew kału oraz badanie na krew utajoną w kale.

Leczenie biegunek
W większości przypadków biegunka ma charakter samoograniczający się i ustępuje w ciągu kilku dni. Jeśli wypróbowałeś już domowe sposoby i nie uzyskałeś poprawy lekarz może zaproponować Ci jeszcze kilka rzeczy.

Antybiotyki
Antybiotyki mogą pomóc w leczeniu biegunki wywołanej przez bakterie lub pasożyty. Jeśli przyczyną biegunki jest wirus, antybiotyki nie pomogą. Dlaczego tak się dzieje możesz dowiedzieć się w moim poradniku o przeziębieniu tutaj.

Płynoterapia
Lekarz może zalecić Ci picie dużej ilości płynów w celu uzupełnienia niedoborów wody i elektrolitów. W sytuacji gdy podawanie płynów drogą doustną jest niemożliwe (np. nasilone wymioty) lekarz może zaprponować Ci podanie płynów dożylnie (kroplówka zwykle do żyły łokciowej).

Uzupełnienie elektrolitów
Po wykonaniu badań laboratoryjnych lekarz może stwierdzić zaburzenia elektrolitowe takie jak: za mało potasu czy sodu lub za dużo potasu lub sodu. Może zlecić ich uzupełnienie – kroplówka.
Optymalizacja farmakoterapii
Jeśli lekarz stwierdzi, że antybiotyk lub inny lek spowodował Twoją biegunkę, to może zmodyfikować plan leczenia przez zmniejszenie dawki lub zmianę leku na inny.

Leczenie choroby podstawowej
Jeśli biegunka jest spowodowana bardziej poważną chorobą taką jak np. choroba zapalna jelit czy nadczynność tarczycy lekarz będzie dążył do opanowania tej choroby. Może chcieć zlecić dodatkowe badania lub skierować do specjalisty np. gastroenterologa czy endokrynologa.

Zapobieganie biegunce wirusowej
Myj często ręce, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się wirusów. Myj zawsze ręce przed przygotowywaniem i podawaniem posiłków, w toalecie, podczas zmiany pieluch, po kichaniu, kasłaniu i dmuchaniu nosa. Zaleca się mycie rąk pod bieżącą bardzo ciepłą woda przez co najmniej 20 sekund, czyli tyle ile zajmuje dwukrotne zaśpiewanie „Sto lat”. Jeśli nie masz możlwiości umycia rąk pod bieżącą wodą użyj do dezynfekcji rąk produktu zawierającego alkohol (co najmniej 60%).

Zapobieganie biegunce spowodowanej zanieczyszczoną żywności ą
Przechowywuj żywność w lodówce. Pozostawienie żywności w temperatrze pokojowej może sprzyjać rozwojowi bakterii czy pleśni. W miesiącach letnich do rozmrażania używaj lodówki. Zawsze sprawdzaj datę zdatności do spożycia tego co zamierzasz zjeść.
Zadbaj o czystość w kuchni. Myj często blaty stołów, szuflady gdzie przechowujesz sztućce, lodówkę itd.

Zapobieganie biegunce podróżnych
Biegunka podróżnych często dotyka osób, które podróżują do krajów rozwijających się, gdzie często panują niezadowalające warunki sanitarne a żywność i woda są skażone.
Uważaj, co jesz i pijesz. Spożywaj gorące potrawy, dobrze ugotowane. Unikaj surowych owoców i warzyw, chyba że mozesz je dokładnie umyć i obrać. Wystrzegaj się surowego i niedogotowanego mięsa oraz nabiału.
Pij wodę mineralną, napoje bezalkoholowe, piwo lub wino podawane w oryginalnym opakowaniu. Unikaj wody z kranu oraz kostek lodu.
Używaj butelkowanej wody nawet do mycia zębów.
Trzymaj zamknięte usta podczas brania prysznica.
Alkohol i kofeina mogą nasilać biegunkę i odwodnienie!
Osobom udającym się na wyjazd np. do Turcji czy Egiptu w celu uniknięciu zemsty faraona proponuję zabrać ze sobą następujący zestaw ratunkowy: Endiex, Dicoflor 60, Smecta.