O co chodzi z tym INR i czasem protrombinowym?
17 Styczeń 2011
Jeśli jesteś młodą, zdrową osobą i na co dzień nie zajmujesz się medycyną, to prawdopodobnie jeszcze nigdy o tym badaniu nie słyszałeś. Badanie czasu protrombinowego (PT) z oznaczeniem wskaźnika INR najczęściej wykonuje się w celu monitorowania skuteczności działania leków przeciwkrzepliwych, takich jak warfaryna czy acenokumarol.
Jeśli Twoja babcia ma wszczepioną sztuczną zastawkę serca, lub ktoś z rodziny ma np. migotanie przedsionków, to bardzo prawdopodobne, że każdego miesiąca lekarz zleca mu oznaczanie PT/INR, żeby sprawdzić czy „krew jest za rzadka, czy za gęsta.”
Jeśli obiło Ci się o uszy, że ktoś narzeka, że co miesiąc musi chodzić na pobieranie krwi w celu oznaczenia PT/INR, to spraw przyjemność tej osobie i wydrukuj dla niej ten artykuł.
Interpretacja wyniku badania czasu protrombinowego i wyliczanego na jego podstawie wskaźnika INR może przyprawiać o ból głowy. Długotrwałe monitorowanie wskaźnika INR wymaga dużo cierpliwości zarówno ze strony Pacjenta jak i lekarza. O co w tym wszystkim chodzi?
Czas protrombinowy (PT) pozwala ocenić jak szybko krzepnie krew. Badanie polega na pobraniu próbki krwi z żyły łokciowej (najczęściej).
Protrombina jest białkiem produkowanym przez wątrobę. Główną funkcją protrombiny jest ułatwianie krzepnięcia krwi.
Podczas krzepnięcia (np. kiedy skaleczysz się w palec) protrombina zmienia się w trombinę. Czas protrombinowy, to czas w jakim zachodzi zmiana protrombiny w trombinę, lub upraszczając, to czas w jakim z krwi robi się skrzep.
Wskazania
Jak już wcześniej napisałem, najczęstszym wskazaniem do oznaczania PT/INR jest monitorowanie skuteczności działania leków przeciwkrzepliwych (zapobiegających powstawaniu zakrzepów w organizmie).
Innymi częstymi wskazaniami są:
- ocena zdolności krwi do krzepnięcia (w przypadku podejrzeń o nieprawidłowe działanie układu krzepnięcia)
- ocena funkcji wątroby (podejrzewając problem związany z wątrobą zleca się dodatkowo inne próby wątrobowe np. AlAt, AspAt)
- przed zabiegiem operacyjnym (np. usunięcie zęba, wstawienie endoprotezy stawu biodrowego) celem oszacowania ryzyka zakrzepicy i/lub krwawienia.
Jak wygląda badanie?
Czas protrombinowy bada się z próbki krwi pobranej z żyły łokciowej. Krew jest pobierana poprzez specjalną igłę wkłutą w światło żyły.
Osoba pobierająca krew może poprosić Cię o rozebranie się od pasa w górę lub o podwinięcie rękawa, żeby możliwe było pobranie krwi.
Na ramię zakłada się stazę (opaskę uciskową) i poleca Pacjentowi zaciskać pięść. Czynności te powodują, że do żyły napływa więcej krwi i łatwiej jest się w nią wkłuć. Po wkłuciu igły (wenflonu) odkręca się specjalną nakrętkę i „nakręca” na jej miejsce próbówkę do której spływa krew. Osobie wprawionej w pobieraniu krwi powyższe czynności zajmują kilka minut.
Tuż po po pobraniu krwi, powinieneś dostać kawałek gazy w celu przyłożenia na miejsce wkłucia. Miejsce wkłucia należy lekko przyciskać przez około minutę, aż ustanie krwawienie.
Pobrana krew zostaje wysłana do laboratorium na badanie. Jeśli laboratorium jest na miejscu, to wyniki powinny być dostępne w ciągu kilku godzin. Jeśli krew jest wysyłana gdzieś dalej, to oczekiwanie na wynik może potrwać do kilku dni.
Istnieje możliwość zbadania PT i INR na podstawie próbki krwi pobranej z opuszki palca (podobnie jak bada się stężenie cukru). Na chwilę obecną w Polsce badanie to wykonuje się niestety w niewielu miejscach (koszty).
Powikłania
Badanie czasu protrombinowego jest badaniem bezpiecznym. Po pobraniu krwi z żyły może powstać siniak w miejscu wkłucia igły. Podczas wkłuwania i wyciągania wenflonu może pojawić się niewielki ból lub uderzenie gorąca. Jeśli jesteś osobą wrażliwą na widok krwi, to najlepiej nie patrz na to, co dzieje się wokół Twojego ramienia. Możesz skierować głowę i wzrok w inną stronę i pomyśleć o czymś przyjemnym np. o Twoich najlepszych w życiu wakacjach.
Wyniki
Wyniki badania zwykle przedstawiane są na dwa sposoby.
Czas protrombinowy w sekundach
Jest to czas potrzebny by dana próbka krwi skrzepła in vitro (poza organizmem). W zależności od odczynnika i metody jaką zastosowano w laboratorium czas krzepnięcia może być różny. Prawidłowy wynik waha się między 10 – 12 sekundami.
Wartości wyższe niż norma świadczą, że krew krzepnie dłużej niż zwykle. Wartości niższe oznaczają, że krew krzepnie szybciej niż powinna.
Czas protrombinowy jako INR (międzynarodowy współczynnik znormalizowany)
Pozwala na ocenę krzepliwości niezależnie od odczynnika i metody jaką zastosowano w laboratorium.
Norma INR dla osób zdrowych, nie leczonych lekami przeciwkrzepliwymi to 0,9 – 1,3
Osoby przyjmujące leki przeciwkrzepliwe norma zwykle: 2 – 3
Osoby z wysokim ryzykiem wystąpienia zakrzepicy norma: 2,5 – 3,5
Przyczyny wydłużonego czasu krzepnięcia. Podwyższony INR (krew krzepnie wolniej, większe ryzyko krwawienia)
- leki przeciwkrzepliwe: warfaryna, acenokumarol, heparyna, kwas acetylosalicylowy (aspiryna)
- statyny (atorwastatyna)
- niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, ketoprofen)
- leki na nadkwasotę
- chinidyna – lek stosowany w leczeniu malarii
- antybiotyki – niektóre
- allopurinol – lek stosowany w leczeniu dny moczanowej
- chemioterapia (leczenie nowotworów)
- niedobór witaminy K
- choroby wątroby
- białaczka
- mocznica
- niedokrwistość złośliwa
- anyż
- imbir
- miłorząb japoński (Ginkgo biloba)
- czosnek
- witamina E
- rumianek
Przyczyny skróconego czasu krzepnięcia. Obniżony INR (krew krzepnie szybciej, większe ryzyko zakrzepu)
- suplementy zawierające witaminę K (preparaty witaminowe!)
- przyjmowanie estrogenów (doustne środki antykoncepcyjne, hormonalna terapia zastępcza)
- gryzeofulwina – lek przeciwgrzybiczy
- difenhydramina – lek przeciwhistaminowy
- trombofilia
- zapalenie żył, zakrzepica
- okres okołoporodowy
- spożywanie pokarmów bogatych w witaminę K: wątróbka, groch, brokuły, kalafior, szpinak, zielona herbata, kapusta włoska, rzepa, produkty zawierające soję
- koenzym Q10
- żeń-szeń
***
Jeśli zażywasz acenokumarol lub warfarynę powinieneś wystrzegać się pokarmów wpływających na podwyższenie lub obniżenie wskaźnika INR.
Stosowanie leków przeciwbólowych takich jak ibuprofen, diklofenak, ketoprofen, czy kwas acetylosalicylowy jest częstą przyczyną rozchwiania się wskaźnika INR.
Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci temat czasu protrombinowego oraz wskaźnika INR.
Pozdrawiam zdrowo!
Konrad Kokurewicz
Jeśli artykuł okazał się dla Ciebie przydatny dodaj proszę meduzo.pl do „Lubię to” na facebooku, niech dowie się o tym więcej osób.
Tagi: allopurinol, czosnek
Opublikowany w badania | Komentarze (14)
18 sty 2011, 13:07
Bardzo ciekawy i ważny artykuł!
Rozwinęłabym jeszcze kwestię leków, na które powinni zwracać uwagę użytkownicy acenokumarolu i warfaryny. Jest ich bardzo dużo, a to dlatego, że leki te mają specyficzną „strategię życiową”. Mianowicie, nie lubią one pływać w wartkim strumieniu krwi, wolą wsiąść na tratwy, jakimi są białka osocza. Odklejają się potem od tych białek stopniowo, aby spełnić swoją misję – dzięki temu lek działa długo i regularnie.
Niestety, wiele innych leków upodobało sobie tę strategię i „spychają się nawzajem z tratwy” – a to powoduje, że cały ładunek leku – w tym wypadku – przeciwzakrzepowego zaczyna działać jednocześnie, a więc znacznie silniej i znacznie krócej! To mniej więcej tak, jakby piaskarka, zamiast stopniowo posypywać ulice, wysypała cały ładunek w jednym miejscu
Leki „zrzucające z tratwy” acenokumarol i warfarynę to wszystkie wymienione przez Konrada niesterydowe leki przeciwzapalne (ibuprom, aspiryna itp), wiele leków na kaszel (ambroksol, dekstrometorfan zawarty w Acodinie, butamirat -składnik leku Supremin) i wiele innych.
Dlatego, jeśli bierzesz leki wpływające na krzepliwość krwi, KONIECZNIE informuj o tym każdego lekarza i farmaceutę, do którego przychodzisz po poradę!
Pozdrawiam
22 sty 2011, 0:21
Witaj Konradzie, kolejny świetny artykuł u Ciebie. Powyższy komentarz Kasi jest równie przydatny a i forma ujęcia tematu bardzo pozytywna
.
.
Ja od siebie dorzucę dwa malutkie grosiki. Pierwszy, mało istotny: osobie wprawionej w pobieraniu krwi (czy raczej ogólnie zabezpieczaniu dostępu dożylnego) wykonanie czynności zajmuje minutkę
Druga sprawa, o której wspomniała Kasia, jednak w wydaniu ratowniczym. Obecnie jedynym lekiem zalecanym do stosowania w pierwszej pomocy jest Aspiryna w podejrzeniu zawału mięśnia sercowego. Należy pamiętać o przeciwwskazaniach do jej podawania, wśród których znajdują się właśnie zażywane leki przeciwkrzepliwe.
Pozdrawiam!
9 sie 2011, 7:54
Jest ok!, ale nadal nie wiem czy INR to to samo co PT. Poza tym jest w porządku.
8 wrz 2011, 12:10
Niestety brak przykładu jaką dawkę leku zastosować,gdy jest znany wskaźnik!!np przy inr=2.26 należy wziąć 2mg acenocumarolu,a ile gdy inr= 1.72? Inaczej mówiąc ,czy dawki leku powinny rosnąć , gdy wskaźnik się obniża,czy odwrotnie?!Oczywiście dotyczy to sytuacji ,gdy jest wszczepiona
sztuczna zastawka aortalna.
Serdecznie pozdrawiam
Janusz
22 wrz 2011, 20:30
Artykuł jest bardzo ciekawy,więcej takich.
Serdecznie pozdrawiam-Krzysztof.
1 lis 2011, 20:55
Artykuł ciekawy i dający wiele cennych informacji szczególnie związanych z dietą i jej działaniem pro lub anty krzepliwym. mam tylko jedna uwagę wydaje mi się, że wkradł się błąd w zdaniu: „Osoby z wysokim ryzykiem wystąpienia zakrzepicy norma: 2,5 – 3,5″. Z tego co wiem wartość INR w tym przypadku to ok. 0,5!
25 lis 2011, 17:03
mam 28 lat i choruje na zakrzepice żylną moje INR musi utrzymywać się sztucznie dzięki WARFINOWI miedzy 2-3 aby krew była rzadsza i się nie sklejała. u zdrowych ludzi INR powinien się utrzymywać na poziomie 0.9 – 1.12
3 gru 2011, 0:00
ja biorę przez 5 dni w tygodniu acenokumarol -2 tabletki, a w wekend po trzy tabl.a moj inr wacha sie miedzy 2,06 a 2,36.
a powinien byc miedzy 2a 3.
3 gru 2011, 0:01
acha jestem po zakrzepowym zapaleniu żył śródczaszkowych. mam 26 lat.
6 gru 2011, 12:15
mam wstawiną sztuczną zastawkę mitralną i plastyke trójdzielnej .Biorę acenocumarol 4 mg iraz dzien 5 i mam od 2 do 2,5 .
6 gru 2011, 12:17
mam to samo ale jakoś sobie dołaczam do grona
18 gru 2011, 1:49
Prosto i zrozumiale wytłumaczone:)
Ktoś tam wspomniał, że nie wie w końcu czy INR to synonim PT…
PT – czas protrombinowy- ten czas można określać na kilka sposobów – najczęściej używając wskaźnika INR, zatem INR jest wskaźnikiem, który służy do wyrażenia czasu protrominowego. Nie jest tym samym co PT (chociaż można odnieść takie błędne wrażenie, ponieważ ktoś kto rozumie jedno i drugie pojęcie nie pyta zazwyczaj o czas protrombinowy tylko o INR).
Czas protrombinowy może być także wyznaczany w sekundach lub przy użyciu wskaźnika Quicka.
Pacjenci, którzy mają jakiekolkwiek problemy z krzepnięciem, przyjmują doustne leki przeciwkrzepliwe ZAWSZE powinni informować o tym swojego stomatologa, bo każdy zabieg przebiegający z naruszeniem ciągłości tkanek (np. usunięcie zęba, usuwanie kamienia nazębnego) powinny być poprzedzone oznaczeniem czasu protrombinowego i ewentualną modyfikacją leczenia farmakologicznego.
18 sty 2012, 21:42
Doskonały artykuł, nieco nareszcie nieco jasniej. Ale co zrobic w przypadku, gdy osoba / lat 81 z wszepionym rozrusznikiem porusza sie na wozku / bierze acenocumarol i nie jest w stanie samodzielnie dostac sie na badanie INR pomijajac ze samo badanie nastrecza trudności z powodu slabowidocznych pekajacych zyl.
Czy mozna ten lek w takim przypadku zmienic na inny,- jaki? bez koniecznosci systematycznych pobrań?
21 lut 2012, 16:47
Elu, moja babcia – 81-letnia, jest po urazie kręgosłupa i również miała problem z dostaniem się do przychodni na badanie wskaźnika. W szpitalu, w którym była przez kilka dni dowiedziała się, że przychodnia rejonowa do której jest zapisana ma obowiązek przyjechać do Babci i krew pobrać w warunkach domowych. U nas konieczne było skierowanie na takie badanie od lekarza pierwszego kontaktu, ale to raczej z czysto formalnych powodów.
Powodzenia!